Έναρξη της οριστικής περιόδου του ΜΣΠΑ στην ΕΕ
Από την 1η Ιανουαρίου 2026 αρχίζει η οριστική περίοδος του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (ΜΣΠΑ) για τις εκπομπές άνθρακα που προκύπτουν από ορισμένα εμπορεύματα κατά την εισαγωγή τους στην ΕΕ.
Ο ΜΣΠΑ, ο οποίος θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/956, αποτελείται από ένα εργαλείο περιβαλλοντικής πολιτικής που έχει σχεδιαστεί για την καταπολέμηση της διαρροής άνθρακα με τον καθορισμό δίκαιης τιμής για τον άνθρακα που εκπέμπεται κατά την παραγωγή εμπορευμάτων υψηλής έντασης άνθρακα που εισάγονται στην ΕΕ.
Η εφαρμογή του ΜΣΠΑ αναμένεται να είναι προοδευτική, προβλέψιμη και αναλογική για τις εταιρείες της ΕΕ και τρίτων χωρών, καθώς και για τις αρμόδιες αρχές.
Μόλις εφαρμοστεί πλήρως το 2034, θα απαιτεί από τους εισαγωγείς των εν λόγω αγαθών να αγοράζουν πιστοποιητικά ισοδύναμα με την τιμή ανθρακούχων εκπομπών που θα είχε καταβληθεί εάν τα αγαθά είχαν παραχθεί σύμφωνα με τους κανόνες τιμολόγησης των ανθρακούχων εκπομπών της ΕΕ.
Τι συνεπάγεται η οριστική περίοδος του ΜΣΠΑ για τις τελωνειακές διασαφήσεις;
Μετά την αρχική μεταβατική φάση (2023-2025), η νέα αυτή περίοδος (οριστική φάση) περιλαμβάνει:
- την απαίτηση προηγούμενης καταχώρισης ως ΜΣΠΑ που έχει εγκριθεί ενώπιον της αρμόδιας εθνικής αρχής·
- την υποχρέωση των εξουσιοδοτημένων εισαγωγέων να πληρώνουν για τις εκπομπές CO2 που ενσωματώνονται σε προϊόντα όπως ο χάλυβας, το τσιμέντο και τα λιπάσματα·
- την αντικατάσταση της απλώς ενημερωτικής έκθεσης με την αγορά πιστοποιητικών ΜΣΠΑ·
- επαλήθευση των πραγματικών εκπομπών από διαπιστευμένο ελεγκτή·
- επικαιροποιημένες εξαιρέσεις: νέος κανόνας «de minimis» (κατώτατο όριο 50 TN που εφαρμόζεται στη συνολική καθαρή μάζα εμπορευμάτων όλων των κωδικών ΣΟ συγκεντρωτικά ανά εισαγωγέα και ανά ημερολογιακό έτος)·
- αναφορά κωδικών/εγγράφων σχετικών με τον ΜΣΠΑ στις διασαφήσεις εισαγωγής.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, είναι αναγκαίο να δηλώνονται ορισμένοι κωδικοί που αφορούν τον ΜΣΠΑ στις διασαφήσεις εισαγωγής της ΕΕ.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι πρέπει να δηλώνεται μόνο ο κωδικός που αντιστοιχεί στη συναλλαγή που πραγματοποιήθηκε. Διαφορετικά, η τελωνειακή διασάφηση απορρίπτεται από τις τελωνειακές αρχές του κράτους μέλους εισαγωγής.
Στο νέο σύστημα εισαγωγών H1 της ΕΕ, οι κωδικοί αυτοί πρέπει να δηλώνονται στην ομάδα δεδομένων 12 04 000 000 που αφορά την πρόσθετη αναφορά.
Κωδικοί και έγγραφα που πρέπει να δηλώνονται στη διασάφηση εισαγωγής ΕΕ
Οι τελωνειακές διασαφήσεις που υπόκεινται σε έλεγχο ΜΣΠΑ πρέπει να περιλαμβάνουν έναν από τους ακόλουθους κωδικούς στο πεδίο «Πρόσθετη αναφορά»:
| Κωδικός εγγράφου TARIC | Περιγραφή | Λεπτομερή στοιχεία |
|---|---|---|
| Υ128 | Ένας λογαριασμός ΜΣΠΑ... | Αριθμός λογαριασμού ΜΣΠΑ |
| Υ238 | Εισαγωγέας έχει υποβάλει αίτηση για άδεια ΜΣΠΑ, αλλά δεν του έχει ακόμη χορηγηθεί άδεια ΜΣΠΑ. | Αριθμός αναφοράς αίτησης ΜΣΠΑ |
| 137 | Ο κωδικός απαλλαγής de minimis αναφέρεται σε περιστασιακές μικρές εισαγωγές έως 50 τόνων καθαρής μάζας ανά εισαγωγέα και έτος (σωρευτικό κατώτατο όριο). | Δεν εφαρμόζεται στο υδρογόνο και την ηλεκτρική ενέργεια |
| Υ135 | Κωδικός απαλλαγής — εφαρμόζεται σε εμπορεύματα που πρόκειται να διακινηθούν ή να χρησιμοποιηθούν σε στρατιωτικές δραστηριότητες (άρθρο 2 παράγραφος 3 του κανονισμού ΜΣΠΑ) | |
| Υ134 | Κωδικός απαλλαγής — για εμπορεύματα καταγωγής Büsingen, Ελιγολάνδης ή Livigno [άρθρο 2 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/956] | |
| Υ136 | Κωδικός απαλλαγής – για την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται ή το υδρογόνο που προέρχεται από την αποκλειστική οικονομική ζώνη ή την υφαλοκρηπίδα κράτους μέλους | |
| Υ237 | Εμπορεύματα καταγωγής ΕΕ | |
| Υ422 | Εμπορεύματα που απαριθμούνται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) 2023/956 και καλύπτονται από το καθεστώς τελειοποίησης προς επανεξαγωγή | |
| Y400 έως Y421 | Κράτη μέλη — Ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα ή αποκλειστική οικονομική ζώνη [κανονισμός (ΕΕ) 2025/2210 ΜΣΠΑ] | Κάθε κωδικός ισχύει για ένα κράτος μέλος της ΕΕ |