Νέες διασφαλίσεις της ΕΕ για τις εισαγωγές χάλυβα από τρίτες χώρες

Από την 1η Ιουλίου, ο κανονισμός (ΕΕ) 2026/1384 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου θεσπίζει νέο κανονιστικό πλαίσιο που αντικαθιστά το μέτρο διασφάλισης δυνάμει του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2019/159, ο οποίος εφαρμόζεται έως τις 30 Ιουνίου 2026.

Στόχος της είναι η αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας στην αγορά χάλυβα της ΕΕ.

Σημαντική μείωση των δασμολογικών ποσοστώσεων (ΔΠ) και διπλασιασμός του δασμού εκτός ποσόστωσης

Το νέο σύστημα αναθεωρεί το καθεστώς δασμολογικών ποσοστώσεων που διέπει τις εισαγωγές χάλυβα στην ΕΕ και θεσπίζει τα ακόλουθα μέτρα για την αποθάρρυνση των υπερβολικών εισαγωγών, διατηρώντας παράλληλα την ελεγχόμενη πρόσβαση στην αγορά για τους παραδοσιακούς προμηθευτές:

• μειώνει τον συνολικό όγκο των αδασμολόγητων ποσοστώσεων εισαγωγής κατά περίπου 47 % σε σύγκριση με το σύστημα αναφοράς του 2024,
• αυξάνει τον δασμό εκτός ποσόστωσης στο 50 %, όπως ορίζεται στο παράρτημα II, γεγονός που αυξάνει σημαντικά το κόστος των εισαγωγών που υπερβαίνουν τους κατανεμημένους όγκους.

Επέκταση του αριθμού των καλυπτόμενων κατηγοριών προϊόντων

Το ισχύον μέτρο καλύπτει 28 κατηγορίες προϊόντων. Σύμφωνα με τον νέο κανονισμό, ο αριθμός αυτός αυξάνεται στις 30 κατηγορίες που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι, οι οποίες προσδιορίζονται με κωδικούς ΣΟ. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε συγκεκριμένα την προσθήκη ανοξείδωτου χονδροσύρματος και σφυρηλατημένων ράβδων, τόσο μη κραματοποιημένων όσο και άλλων κραμάτων.

Έως τις 30 Ιουνίου 2027, η Επιτροπή θα αξιολογήσει κατά πόσον το πεδίο εφαρμογής θα πρέπει να επεκταθεί σε προϊόντα που κατασκευάζονται από χάλυβα ή περιέχουν σημαντική ποσότητα χάλυβα που δεν περιλαμβάνονται επί του παρόντος στο παράρτημα I.

Εξαίρεση της Ισλανδίας, του Λιχτενστάιν και της Νορβηγίας

Οι εισαγωγές προϊόντων καταγωγής αυτών των τριών χωρών εξαιρούνται από την εφαρμογή των δασμολογικών ποσοστώσεων και του δασμού εκτός ποσόστωσης, λόγω της ενσωμάτωσής τους στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ).

Τα προϊόντα από χώρες που υπόκεινται σε διμερή μέτρα διασφάλισης τα οποία έχουν συμφωνηθεί στο πλαίσιο συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών που έχουν συναφθεί με την ΕΕ εξαιρούνται επίσης από τις εν λόγω ποσοστώσεις.

Μεταφορά αχρησιμοποίητων ποσοστώσεων (μεταφορά)

Η αρχική πρόταση της Επιτροπής δεν προέβλεπε καμία μεταφορά: οι ποσότητες που δεν χρησιμοποιήθηκαν εντός του ενός τετάρτου καταπίπτουν. Το τελικό κείμενο υιοθετεί μια ενδιάμεση προσέγγιση: κατά το πρώτο έτος εφαρμογής του κανονισμού, οι όγκοι των δασμολογικών ποσοστώσεων που δεν χρησιμοποιούνται εντός ενός τριμήνου μεταφέρονται στο επόμενο τρίμηνο εντός της ίδιας ετήσιας περιόδου εφαρμογής, προκειμένου να παρέχεται μεγαλύτερη ευελιξία στους οικονομικούς φορείς και να διασφαλίζεται η συνέχεια της αλυσίδας εφοδιασμού και η εκπλήρωση των υφιστάμενων συμβάσεων προμήθειας.

Μετά το πρώτο έτος εφαρμογής, ενδέχεται να είναι αναγκαία η προσαρμογή των κανόνων για τη μεταφορά αχρησιμοποίητων ποσοστώσεων, λαμβανομένης υπόψη της συμπεριφοράς της αγοράς και της ανάγκης αντιμετώπισης πιθανών διαταραχών της αγοράς.

Επιπλέον, όταν η μέση χρήση δασμολογικών ποσοστώσεων για μια δεδομένη κατηγορία προϊόντων υπερβαίνει το 80% κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα της ετήσιας περιόδου, επιτρέπεται η μεταφορά.

Προσδιορισμός της χώρας τήξης και έκχυσης (αρχή «τήξης και έκχυσης»)

Κατά τη στιγμή της εισαγωγής, οι εισαγωγείς προϊόντων που υπόκεινται στις ποσοστώσεις πρέπει να υποβάλουν επαρκή και επαληθεύσιμα αποδεικτικά στοιχεία —όπως πιστοποιητικό εργοστασίου— για να αποδείξουν τη χώρα στην οποία ο ακατέργαστος χάλυβας ή ο σίδηρος παρήχθη αρχικά σε υγρή μορφή και στη συνέχεια χύθηκε για να φθάσει στην πρώτη του στερεή κατάσταση (εφεξής «χώρα τήξης και έκχυσης»).

Η απαίτηση αυτή δεν καθορίζει άμεσα την ειδική ανά χώρα κατανομή των ποσοστώσεων· αντιθέτως, σκοπός της είναι να αυξηθεί η διαφάνεια της αλυσίδας εφοδιασμού για τις εισαγωγές χάλυβα και να δοθεί στην Επιτροπή η δυνατότητα να λαμβάνει αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με την καταγωγή του χάλυβα που εισάγεται στην ΕΕ.

Λήξη της απαλλαγής για τις ρωσικές χαλύβδινες πλάκες και ειδική μεταχείριση της Ουκρανίας

Ο κανονισμός εισάγει επίσης δύο σημαντικές αλλαγές όσον αφορά τις δύο αυτές χώρες που εμπλέκονται επί του παρόντος σε ένοπλες συγκρούσεις:

• καταργεί την απαλλαγή που επέτρεπε προηγουμένως την εισαγωγή χαλύβδινων πλακών από τη Ρωσία, μετά την επιμονή του Κοινοβουλίου ότι κανένα προϊόν χάλυβα που έχει λειωθεί ή χυθεί στη Ρωσία ή τη Λευκορωσία δεν θα πρέπει να έχει πρόσβαση σε οποιαδήποτε ποσόστωση·
• Η κατάσταση της Ουκρανίας —με εξαίρεση βάσει της ισχύουσας διασφάλισης, η οποία επρόκειτο να παραμείνει σε ισχύ έως το καλοκαίρι του 2028, και ως υποψήφιας χώρας για προσχώρηση στην ΕΕ με ιδιαίτερες ανησυχίες όσον αφορά την ασφάλεια— θα ληφθεί υπόψη κατά την κατανομή ειδικών ανά χώρα ποσοστώσεων.

Επανεξέταση και επόμενα βήματα

Τα ακόλουθα βήματα για την εφαρμογή του κανονισμού είναι τα εξής:

Περισσότερες πληροφορίες

• Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1384 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 2026, για την αντιμετώπιση των αρνητικών εμπορικών επιπτώσεων της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας στην αγορά χάλυβα της Ένωσης και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2020/2170
• ΓΔ Εμπορίου – Μέτρα διασφάλισης
• Γωνιά Τύπου της ΕΕ: Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το σχέδιο της Επιτροπής για την προστασία της χαλυβουργίας της ΕΕ από τις αθέμιτες επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας