Rialuithe nua iompórtála ar earraí cultúrtha tugtha isteach ag an Aontas
Ón 28 Meitheamh 2025 ar aghaidh, tá feidhm ag Rialachán (AE) 2019/880, arb é is aidhm dó trádáil neamhdhleathach earraí cultúrtha a chosc agus toirmeasc a chur ar earraí cultúrtha a onnmhairítear go neamhdhleathach ó thríú tíortha a allmhairiú isteach san Aontas.
De réir an Rialacháin, tá forálacha éagsúla infheidhme maidir le hearraí cultúir ag brath ar an gcuid den Iarscríbhinn ina n-aicmítear iad:
- Cuid A: toirmeasc ginearálta ar allmhairiú na n-earraí cultúir sin a liostaítear agus a aistrítear go haindleathach ó na tíortha inar cruthaíodh nó inar aimsíodh iad
- Cuid B: earraí cultúrtha atá i mbaol ar leith, eadhon, réada seandálaíochta agus codanna de shéadchomharthaí a díchóimeáladh, atá níos sine ná 250 bliain d’aois, beag beann ar a luach, tá siad faoi réir ceadúnais allmhairiúcháin a fhaightear sula n-allmhairítear na hearraí isteach san Aontas
- Cuid C: earraí cultúrtha nach meastar a bheith i mbaol chomh mór leis an gcatagóir roimhe seo (bailiúcháin agus eiseamail neamhchoitianta, maoin a bhaineann le stair, seaniarsmaí agus réada ar díol spéise iad ó thaobh na heitneolaíochta de atá os cionn 200 bliain d’aois agus a bhfuil luach custaim os cionn 18 000 euro acu), tá siad faoi réir ráitis ón allmhaireoir (féindeimhniúchán) sula n-allmhairítear isteach san Aontas iad.
Tá na hearraí cultúrtha uile a allmhairítear isteach san Aontas, gan beann ar a gcatagóir, faoi réir rialuithe aonfhoirmeacha d’údaráis chustaim chun na doiciméid a fhíorú agus chun iniúchadh a dhéanamh ar na hearraí chun a áirithiú gur onnmhairíodh go dleathach óna dtír thionscnaimh iad.
Díolmhaítear earraí cultúrtha áirithe atá beartaithe le haghaidh úsáidí sonracha (earraí a bhaineann le hoideachas, le heolaíocht nó le taighde) agus earraí a thugtar ar ais ó na ceanglais dhoiciméadacha sin.
Le Rialachán (AE) 2019/880, meastar ‘allmhairiú’ earraí cultúir:
- scaoileadh i saorchúrsaíocht agus
- na nithe seo a leanas a chur faoi na nósanna imeachta custaim speisialta:
- stóráil (stórais chustaim agus saorchriosanna),
- úsáid shonrach (lena gcuimsítear cead isteach sealadach agus úsáid deiridh)
- agus próiseáil isteach
Le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/1079 ón gCoimisiún leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le cur chun feidhme fhorálacha Rialachán (AE) 2019/880 maidir leis an méid seo a leanas:
- na díolúintí ó cheanglais dhoiciméadacha,
- formáid, teimpléad, doiciméid tacaíochta agus rialacha nós imeachta,
- faisnéis a chur isteach, a phróiseáil, a stóráil agus a mhalartú idir údaráis na mBallstát.
Córas ICG
Tá an córas leictreonach chun earraí cultúrtha a allmhairiú, córas ICG á óstáil go lárnach ag an gCoimisiún Eorpach agus tá sé nasctha go rathúil le Timpeallacht an Ionaid Ilfhreastail AE maidir le Custam (CSW-CERTEX AE). Tá rochtain air freisin ag údaráis chultúrtha agus údaráis chustaim inniúla uile an Aontais agus ag oibreoirí.
Tá an córas ICG inrochtana d'úsáideoirí a bhfuil nasc idirlín acu.
Ón 28 Meitheamh 2025, tá úsáid an chórais sin éigeantach le haghaidh na nithe seo a leanas:
- iarratais ar cheadúnais allmhairiúcháin a chur isteach
- ráitis ón allmhaireoir a chur isteach
- faisnéis a chomhroinnt agus a stóráil idir údaráis náisiúnta
Tá doiciméid agus cóid shonracha cruthaithe ag an gCoimisiún Eorpach don rialú sin. Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara má dhearbhaítear ceann de na doiciméid is gá le haghaidh nós imeachta custaim mícheart, diúltófar don dearbhú.
Tuilleadh eolais
- Rialachán (AE) 2019/880 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Aibreán 2019 maidir le hearraí cultúir a thabhairt isteach agus a allmhairiú
- AS TAXUD an Aontais Eorpaigh – Ceisteanna Coitianta maidir le hallmhairiú earraí cultúrtha
- AS TAXUD an Aontais Eorpaigh – Fógra nuachta: An Oidhreacht Chultúrtha a Chosaint: Tháinig Rialachán an Aontais chun an trádáil aindleathach a chomhrac i bhfeidhm
- Tuarascáil ón gCoimisiún maidir le Rialachán (AE) 2019/880 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Aibreán 2019 maidir le hearraí cultúir a thabhairt isteach agus a allmhairiú