23 Iúil 2025

Rialuithe nua iompórtála ar earraí cultúrtha tugtha isteach ag an Aontas

Ón 28 Meitheamh 2025 ar aghaidh, tá feidhm ag Rialachán (AE) 2019/880, arb é is aidhm dó trádáil neamhdhleathach earraí cultúrtha a chosc agus toirmeasc a chur ar earraí cultúrtha a onnmhairítear go neamhdhleathach ó thríú tíortha a allmhairiú isteach san Aontas.

De réir an Rialacháin, tá forálacha éagsúla infheidhme maidir le hearraí cultúir ag brath ar an gcuid den Iarscríbhinn ina n-aicmítear iad:

  • Cuid A: toirmeasc ginearálta ar allmhairiú na n-earraí cultúir sin a liostaítear agus a aistrítear go haindleathach ó na tíortha inar cruthaíodh nó inar aimsíodh iad
  • Cuid B: earraí cultúrtha atá i mbaol ar leith, eadhon, réada seandálaíochta agus codanna de shéadchomharthaí a díchóimeáladh, atá níos sine ná 250 bliain d’aois, beag beann ar a luach, tá siad faoi réir ceadúnais allmhairiúcháin a fhaightear sula n-allmhairítear na hearraí isteach san Aontas
  • Cuid C: earraí cultúrtha nach meastar a bheith i mbaol chomh mór leis an gcatagóir roimhe seo (bailiúcháin agus eiseamail neamhchoitianta, maoin a bhaineann le stair, seaniarsmaí agus réada ar díol spéise iad ó thaobh na heitneolaíochta de atá os cionn 200 bliain d’aois agus a bhfuil luach custaim os cionn 18 000 euro acu), tá siad faoi réir ráitis ón allmhaireoir (féindeimhniúchán) sula n-allmhairítear isteach san Aontas iad.

Tá na hearraí cultúrtha uile a allmhairítear isteach san Aontas, gan beann ar a gcatagóir, faoi réir rialuithe aonfhoirmeacha d’údaráis chustaim chun na doiciméid a fhíorú agus chun iniúchadh a dhéanamh ar na hearraí chun a áirithiú gur onnmhairíodh go dleathach óna dtír thionscnaimh iad.

Díolmhaítear earraí cultúrtha áirithe atá beartaithe le haghaidh úsáidí sonracha (earraí a bhaineann le hoideachas, le heolaíocht nó le taighde) agus earraí a thugtar ar ais ó na ceanglais dhoiciméadacha sin.

Le Rialachán (AE) 2019/880, meastar ‘allmhairiú’ earraí cultúir:

  • scaoileadh i saorchúrsaíocht agus
  • na nithe seo a leanas a chur faoi na nósanna imeachta custaim speisialta:
    • stóráil (stórais chustaim agus saorchriosanna),
    • úsáid shonrach (lena gcuimsítear cead isteach sealadach agus úsáid deiridh)
    • agus próiseáil isteach

Le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/1079 ón gCoimisiún leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le cur chun feidhme fhorálacha Rialachán (AE) 2019/880 maidir leis an méid seo a leanas:

  • na díolúintí ó cheanglais dhoiciméadacha,
  • formáid, teimpléad, doiciméid tacaíochta agus rialacha nós imeachta,
  • faisnéis a chur isteach, a phróiseáil, a stóráil agus a mhalartú idir údaráis na mBallstát.

Córas ICG

Tá an córas leictreonach chun earraí cultúrtha a allmhairiú, córas ICG á óstáil go lárnach ag an gCoimisiún Eorpach agus tá sé nasctha go rathúil le Timpeallacht an Ionaid Ilfhreastail AE maidir le Custam (CSW-CERTEX AE). Tá rochtain air freisin ag údaráis chultúrtha agus údaráis chustaim inniúla uile an Aontais agus ag oibreoirí. 

Tá an córas ICG inrochtana d'úsáideoirí a bhfuil nasc idirlín acu.

Ón 28 Meitheamh 2025, tá úsáid an chórais sin éigeantach le haghaidh na nithe seo a leanas:

  • iarratais ar cheadúnais allmhairiúcháin a chur isteach
  • ráitis ón allmhaireoir a chur isteach
  • faisnéis a chomhroinnt agus a stóráil idir údaráis náisiúnta

Tá doiciméid agus cóid shonracha cruthaithe ag an gCoimisiún Eorpach don rialú sin. Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara má dhearbhaítear ceann de na doiciméid is gá le haghaidh nós imeachta custaim mícheart, diúltófar don dearbhú.

Tuilleadh eolais