EU voert nieuwe invoercontroles van cultuurgoederen in

Met ingang van 28 juni 2025 is Verordening (EU) 2019/880, die tot doel heeft de illegale handel in cultuurgoederen te voorkomen en de invoer in de Unie van cultuurgoederen die illegaal uit derde landen worden uitgevoerd, te verbieden, van toepassing.

Volgens de verordening zijn verschillende bepalingen van toepassing op cultuurgoederen, afhankelijk van het deel van de bijlage waarin zij zijn ingedeeld:

• Deel A: algemeen invoerverbod voor cultuurgoederen die in de lijst zijn opgenomen en die illegaal zijn verwijderd uit de landen waar zij zijn gecreëerd of ontdekt
• Deel B: bijzonder bedreigde cultuurgoederen, namelijk archeologische voorwerpen en delen van monumenten die zijn ontmanteld en die ouder zijn dan 250 jaar, ongeacht hun waarde, zijn onderworpen aan invoervergunningen die zijn verkregen vóór de invoer van de goederen in de EU
• Deel C: cultuurgoederen die als minder risicovol worden beschouwd dan de vorige categorie (zeldzame verzamelingen en specimens, historische voorwerpen, antiquiteiten en voorwerpen van etnologisch belang met een leeftijd van meer dan 200 jaar en een douanewaarde van meer dan 18 000 euro) moeten vóór hun invoer in de EU worden onderworpen aan importeursverklaringen (zelfcertificering).

Alle cultuurgoederen die in de EU worden ingevoerd, ongeacht hun categorie, worden onderworpen aan uniforme controles door de douaneautoriteiten om de documentatie te verifiëren en de goederen te inspecteren om na te gaan of zij legaal uit hun land van oorsprong zijn uitgevoerd.

Bepaalde cultuurgoederen die bestemd zijn voor specifiek gebruik (onderwijs-, wetenschappelijk of onderzoeksgerelateerd) en terugkerende goederen zijn vrijgesteld van deze documentvereisten.

In Verordening (EU) 2019/880 wordt “invoer” van cultuurgoederen als volgt beschouwd:

• het in het vrije verkeer brengen en
• de plaatsing onder de bijzondere douaneregelingen van:
  • opslag (douane-entrepots en vrije zones);
  • specifiek gebruik (bestaande uit tijdelijke invoer en eindgebruik)
  • en actieve veredeling

Uitvoeringsverordening (EU) 2021/1079 van de Commissie bevat gedetailleerde uitvoeringsbepalingen voor de bepalingen van Verordening (EU) 2019/880 met betrekking tot:

• de vrijstellingen van de vereisten inzake documenten;
• het formaat, het model, de bewijsstukken en de procedureregels;
• de indiening, verwerking, opslag en uitwisseling van informatie tussen de autoriteiten van de lidstaten.

ICG-systeem

Het elektronische systeem voor de invoer van cultuurgoederen, het ICG-systeem, wordt centraal gehost door de Europese Commissie en is met succes aangesloten op de EU-éénloketomgeving voor de douane (EU CSW-CERTEX). Het is ook toegankelijk voor alle bevoegde culturele autoriteiten en douaneautoriteiten van de EU en marktdeelnemers. 

Het ICG-systeem is toegankelijk voor gebruikers met een internetverbinding.

Vanaf 28 juni 2025 is het gebruik van dit systeem verplicht geworden voor:

• het indienen van aanvragen voor invoervergunningen
• het indienen van importeursverklaringen
• uitwisseling en opslag van informatie tussen nationale autoriteiten

De Europese Commissie heeft voor deze controle specifieke documenten en codes opgesteld. Het is belangrijk op te merken dat als een van de vereiste documenten wordt aangegeven voor een onjuiste douaneregeling, de aangifte zal worden afgewezen.

Meer informatie

• Verordening (EU) 2019/880 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 betreffende het binnenbrengen en de invoer van cultuurgoederen
• DG TAXUD – Veelgestelde vragen over de invoer van cultuurgoederen
• EU-DG TAXUD – Nieuwsbericht: Bescherming van cultureel erfgoed: EU-verordening ter bestrijding van illegale handel treedt in werking
• Verslag van de Commissie over Verordening (EU) 2019/880 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 betreffende het binnenbrengen en de invoer van cultuurgoederen