UE wprowadza nowe kontrole przywozu dóbr kultury

Od dnia 28 czerwca 2025 r. zastosowanie ma rozporządzenie (UE) 2019/880, którego celem jest zapobieganie nielegalnemu handlowi dobrami kultury i zakaz przywozu do Unii dóbr kultury nielegalnie wywiezionych z państw trzecich.

Zgodnie z rozporządzeniem do dóbr kultury mają zastosowanie różne przepisy w zależności od części załącznika, do której są klasyfikowane:

• Część A: ogólny zakaz przywozu dóbr kultury wymienionych w wykazie i nielegalnie wyprowadzonych z krajów, w których zostały stworzone lub odkryte
• Część B: szczególnie zagrożone dobra kultury, a mianowicie obiekty archeologiczne i części zabytków, które zostały rozczłonkowane, mające ponad 250 lat, niezależnie od ich wartości, podlegają pozwoleniom na przywóz uzyskanym przed przywozem tych dóbr do UE.
• Część C: dobra kultury uznane za mniej zagrożone niż poprzednia kategoria (rzadkie zbiory i okazy, mienie związane z historią, antyki i przedmioty o znaczeniu etnologicznym w wieku powyżej 200 lat i o wartości celnej powyżej 18 000 euro) podlegają oświadczeniom importera (samocertyfikacji) przed ich przywozem do UE.

Wszystkie dobra kultury przywożone do UE, niezależnie od ich kategorii, podlegają jednolitym kontrolom dla organów celnych w celu weryfikacji dokumentacji i kontroli towarów, aby upewnić się, że zostały one legalnie wywiezione z kraju pochodzenia.

Niektóre dobra kultury przeznaczone do szczególnych zastosowań (edukacyjnych, naukowych lub związanych z badaniami naukowymi) oraz dobra powracające są zwolnione z tych wymogów dotyczących dokumentacji.

W rozporządzeniu (UE) 2019/880 uznano „przywóz” dóbr kultury za:

• dopuszczenia do swobodnego obrotu oraz
• objęcie specjalnymi procedurami celnymi:
  • składowanie (magazyny celne i strefy wolnocłowe),
  • szczególne zastosowanie (obejmujące odprawę czasową i końcowe przeznaczenie)
  • oraz uszlachetnianie czynne

W rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2021/1079 ustanowiono szczegółowe zasady wykonania przepisów rozporządzenia (UE) 2019/880 w odniesieniu do:

• zwolnienia z wymogów dotyczących dokumentacji,
• format, wzór, dokumenty potwierdzające i przepisy proceduralne,
• przekazywania, przetwarzania, przechowywania i wymiany informacji między organami państw członkowskich.

System ICG

Elektroniczny system przywozu dóbr kultury – system kontroli przywozu dóbr kultury – jest obsługiwany centralnie przez Komisję Europejską i został z powodzeniem połączony z unijnym środowiskiem jednego okienka w dziedzinie ceł (EU CSW-CERTEX). Jest on również dostępny dla wszystkich właściwych organów ds. kultury i organów celnych UE oraz podmiotów gospodarczych. 

System ICG jest dostępny dla użytkowników z połączeniem internetowym.

Od 28 czerwca 2025 r. stosowanie tego systemu stało się obowiązkowe w przypadku:

• składanie wniosków o wydanie pozwolenia na przywóz
• składanie oświadczeń importera
• wymiana i przechowywanie informacji między organami krajowymi

Komisja Europejska opracowała specjalne dokumenty i kody dla tej kontroli. Należy zauważyć, że jeżeli jeden z wymaganych dokumentów zostanie zgłoszony do nieprawidłowej procedury celnej, zgłoszenie zostanie odrzucone.

Więcej informacji

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/880 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wprowadzania i przywozu dóbr kultury
• DG TAXUD UE – Najczęściej zadawane pytania dotyczące przywozu dóbr kultury
• DG TAXUD UE – komunikat prasowy: Ochrona dziedzictwa kulturowego: Rozporządzenie UE w sprawie zwalczania nielegalnego handlu wchodzi w życie
• Sprawozdanie Komisji w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/880 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wprowadzania i przywozu dóbr kultury