Il-Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika UE-CARIFORUM

Il-FSE CARIFORUM-UE jagħmilha aktar faċli għan-nies u n-negozji miż-żewġ reġjuni biex jinvestu fi u jinnegozjaw ma’ xulxin, u biex jixprunaw l-iżvilupp fil-Karibew kollu.Tgħallem kif il-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (FSE) tal-UE ma’ 14 stat tal-Karibew huma ta’ benefiċċju għall-kummerċ tiegħek.

F’daqqa t’għajn

Il-Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika CARIFORUM-UE ġie ffirmat f’Ottubru 2008. Mhuwiex biss ftehim dwar il-kummerċ tal-merkanzija; dan jinkludi impenji dwar il-kummerċ fis-servizzi, l-investiment, kwistjonijiet relatati mal-kummerċ bħall-politika tal-kompetizzjoni, l-akkwist pubbliku mill-gvern, id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, kif ukoll aspetti tal-iżvilupp sostenibbli. Il-Ftehim:

  • jgħin liż-żewġ reġjuni jinvestu u jinnegozjaw ma’ xulxin
  • jipprovdi aċċess prevedibbli għas-suq għall-kummerċjanti tal-UE u tal-Karibew
  • gradwalment jiftaħ is-suq tal-UE fis-servizzi, inklużi l-industriji kreattivi u tad-divertiment, kif ukoll is-suq tal-Karibew għall-fornituri tas-servizzi tal-UE
  • jiżgura aċċess għas-suq mingħajr dazju u mingħajr kwoti fl-UE għall-prodotti kollha
  • L-esportazzjonijiet tal-UE ta’ prodotti sensittivi huma gradwalment liberalizzati fuq perjodu ta’ 25 snin
  • tagħmilha possibbli għall-kumpaniji tal-CARIFORUM li jistabbilixxu preżenza kummerċjali fl-UE
  • tipprevedi klawżola ta’ preferenza reġjonali għall-kummerċ fir-reġjun tal-Karibew, li trawwem l-integrazzjoni reġjonali u l-ktajjen tal-valur reġjonali.

Il-Ftehim jinkludi wkoll Protokoll separat dwar il-Kooperazzjoni Kulturali, li għandu l-għan li jtejjeb il-kundizzjonijiet li jirregolaw l-iskambju ta’ attivitajiet, prodotti u servizzi kulturali bejn il-pajjiżi tal-CARIFORUM u l-UE. Il-FSE CARIFORUM-UE huwa l-ewwel ftehim kummerċjali li fih l-UE inkludiet speċifikament dispożizzjonijiet komprensivi dwar il-kultura.

Pajjiżi benefiċjarji

B’mod ġenerali, 14-il pajjiż tal-CARIFORUM qed jimplimentaw l-FSE bejn il-CARIFORUM u l-UE:

  • Ir-Repubblika Dominikana
  • Stati tal-Komunità tal-Karibew:
    • Antigua u Barbuda
    • Il-Baħamas
    • Il-Barbados
    • Il-Belize
    • Dominica
    • Il-Grenada
    • Il-Guyana
    • Il-Ġamajka
    • Santa Lucia
    • Saint Vincent u l-Grenadini
    • Saint Kitts u Nevis
    • Surinam
    • Trinidad u Tobago

Il-Haiti ffirma wkoll il-ftehim f’Diċembru 2009, iżda għadu mhux japplikah, sakemm jiġi ratifikat mill-parlament tiegħu.

Dispożizzjonijiet asimmetriċi favur il-pajjiżi tal-Karibew

Il-FSE jipprevedi asimmetriji favur il-pajjiżi AKP, bħall-esklużjoni ta’ prodotti sensittivi mil-liberalizzazzjoni, perjodi twal ta’ liberalizzazzjoni, regoli ta’ oriġini flessibbli, u salvagwardji u miżuri speċjali għall-agrikoltura, is-sigurtà tal-ikel u l-protezzjoni tal-industrija li għadha tibda.

Filwaqt li s-swieq tal-UE jinfetħu immedjatament u kompletament, l-istati tal-CARIFORUM għandhom 15–25 sena biex jiftħu għall-importazzjonijiet tal-UE. Barra minn hekk, il-produtturi ta’ 17 % tal-prodotti l-aktar sensittivi (l-aktar mill-Kapitolu HS 1–24) se jgawdu minn protezzjoni permanenti mill-kompetizzjoni.

It-tariffi

  • L-UE tagħti aċċess 100 % mingħajr dazju u mingħajr kwoti għall-prodotti kollha li ġejjin mill-istati tal-Cariforum. L-aċċess għas-suq tal-UE huwa permanenti, sħiħ u ħieles għall-prodotti kollha mill-CARIFORUM
  • Il-pajjiżi Carribean gradwalment ineħħu d-dazji, fuq perjodu ta’ 15–25 sena. 17 % tal-prodotti u s-servizzi huma kkunsidrati sensittivi u huma esklużi kompletament mil-liberalizzazzjoni. Jekk l-importazzjonijiet ta’ xi prodotti tal-UE fil-pajjiżi tal-CARIFORUM jiżdiedu f’daqqa u jheddu l-produzzjoni lokali, jistgħu jiġu applikati salvagwardji bħall-kwoti tal-importazzjoni.
  • Id-dazji doganali kollha jinsabu fl-Annessi 1,2 u 3 tal-FSE bejn il-CARIFORUM u l-UE. Innota li mhux il-pajjiżi kollha tal-Cariforum isegwu l-istess skeda ta’ liberalizzazzjoni.
  • Uża l-għażla tat-tiftix tal-Assistent tal-Kummerċ Tiegħi biex issib l-informazzjoni eżatta dwar id-dazji u t-tariffi għall-prodott speċifiku tiegħek, filwaqt li tqis il-pajjiż tal-oriġini u tad-destinazzjoni tiegħu. Jekk ikollok xi dubju, ikkuntattja lill-awtoritajiet doganali tiegħek.
  • Hemm dispożizzjonijiet speċjali dwar l-importazzjoni tat-trab tal-ħalib fir-Repubblika Dominikana — hemm kwoti ta’ importazzjoni b’dazji doganali preferenzjali.

Regoli ta’ l-oriġini

Japplikal-kapitolu dwar ir-regoli tal-oriġini tal-FSE.

Rekwiżiti tal-prodotti

Regoli u rekwiżiti tekniċi

Tgħallem dwar ir-rekwiżiti tekniċi, ir-regoli u l-proċeduri li l-merkanzija trid tissodisfa sabiex tiġi importata fl-Unjoni Ewropea.

Fittex ir-regoli u r-regolamenti speċifiċi applikabbli għall-prodott tiegħek u l-pajjiż ta’ oriġini tiegħu permezz tal-Assistent tal-Kummerċ Tiegħi. Biex tara r-rekwiżiti għall-prodott tiegħek l-ewwel trid tidentifika l-kodiċi doganali tiegħu. Jekk ma tafx il-kodiċi doganali, tista’ tfittixh bl-isem tal-prodott tiegħek fil-magna tat-tiftix inkorporata.

Rekwiżiti TAS-SAĦĦA u TAS-SIGURTÀ SPU

  • Tgħallem dwar l-istandards tas-saħħa, tas-sikurezza, sanitarji u fitosanitarji (SPS) li l-prodotti jridu jissodisfaw sabiex jiġu importati fl-Unjoni Ewropea.
  • Fittex ir-regoli dwar is-saħħa, is-sikurezza u l-SPS applikabbli għall-prodott tiegħek u l-pajjiż ta’ oriġini tiegħu fl-Assistent tal-Kummerċ Tiegħi. Biex tara r-rekwiżiti għall-prodott tiegħek l-ewwel trid tidentifika l-kodiċi doganali tiegħu. Jekk ma tafx il-kodiċi doganali, tista’ tfittixha bl-isem tal-prodott tiegħek b’magna tat-tiftix integrata.

Dokumenti u proċeduri ta’ approvazzjoni doganali

Provi tal-oriġini

Biex jikkwalifikaw għal rati ta’ dazju preferenzjali, il-prodotti li joriġinaw fil-pajjiżi tal-FSE jridu jkunu akkumpanjati minn prova tal-oriġini. Il-prova tal-oriġini tibqa’ valida għal 10-il xahar. Dan jista’ jkun jew:

  • Ċertifikat ta’ Moviment EUR.1 — maħruġ mill-awtoritajiet doganali tal-pajjiż esportatur. L-esportatur (jew ir-rappreżentant awtorizzat) li japplika għal ċertifikat irid ikun lest li jippreżenta dokumenti li jagħtu prova tal-istatus oriġinarju tal-prodotti kkonċernati fuq talba u jissodisfa r-rekwiżiti l-oħra tal-Protokoll dwar ir-regoli tal-oriġini. L-evidenza tal-istatus oriġinarju hija valida għal perjodu ta’ għaxar xhur mid-data tal-ħruġ.
  • Dikjarazzjoni tal-fattura — maħruġa minn kwalunkwe esportatur, għal kunsinni b’valur ta’ EUR 6.000 jew inqas, jew minn esportaturi approvati, għal kunsinni ta’ kwalunkwe valur. Meta timla dikjarazzjoni ta’ fattura, għandek tkun lest li tippreżenta dokumenti li jagħtu prova tal-istatus oriġinarju tal-prodotti tiegħek u li jissodisfaw ir-rekwiżiti l-oħra tal-Protokoll dwar ir-regoli tal-oriġini.

Trattament kumulattiv

Fil-każ ta’ talbiet ta’ akkumulazzjoni fir-rigward tal-użu ta’ materjali minn sieħeb tal-FSE, stat tal-AKP li mhux stat tal-CARIFORUM, jew OCT, jew ta’ ħidma jew ipproċessar imwettqa f’dawk il-pajjiżi, l-evidenza li trid tipprovdi lill-awtoritajiet doganali hija:

  • għal materjali fornuti, ċertifikat tal-moviment EUR.1, jew dikjarazzjoni tal-fornitur;
  • għax-xogħol jew l-ipproċessar imwettaq, dikjarazzjoni separata tal-fornitur.

Dikjarazzjoni separata tal-fornitur għandha tiġi ppreżentata fuq il-fattura, in-nota tal-konsenja, jew dokument kummerċjali ieħor, fir-rigward ta’ kull kunsinna ta’ materjali fornuti, li tiddeskrivi b’mod sħiħ dawk il-materjali.

Dokumenti oħra

  • Skopri dwar dokumenti u proċeduri oħra ta’ approvazzjoni doganali meħtieġa għall-importazzjoni fl-Unjoni Ewropea.

Proprjetà Intellettwali u Indikazzjonijiet Ġeografiċi

  • Id-dispożizzjonijiet relatati mad-drittijiet tal-awtur ifittxu li jiżguraw li d-detenturi tad-drittijiet kemm mill-UE kif ukoll mill-istati tal-CARIFORUM jiġu kkumpensati b’mod adegwat għall-użu tax-xogħlijiet tagħhom. Għalhekk, id-detenturi tad-drittijiet tal-CARIFORUM li jixtiequ jesportaw prodotti jew servizzi protetti bid-drittijiet tal-awtur lejn l-UE għandhom isibuha eħfef biex jiksbu remunerazzjoni għall-użu ta’ tali prodotti u servizzi.
  • Il-FSE (il-Kapitolu dwar is-Servizzi) fih impenji ta’ aċċess għas-suq minn 27 stat tal-UE (minbarra l-Belġju) għall-iskambju ta’ servizzi ta’ divertiment, minbarra dawk awdjoviżivi. Dan ifisser li l-artisti, il-mużiċisti u prattikanti kulturali oħra tal-CARIFORUM, li huma rreġistrati bħala negozju, jistgħu jibagħtu lill-membri jew lill-impjegati tagħhom lil 27 stat tal-UE biex jipprovdu servizzi ta’ divertiment, bħal prestazzjonijiet, li huma protetti bid-drittijiet tal-awtur u bi drittijiet relatati.
  • In-negozjati dwar il-ftehim għall-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi (IĠ) għadhom għaddejjin

Il-kummerċ tas-Servizzi

Peress li l-EPA hija asimmetrika favur l-istati tal-Karibew, il-CARIFORUM tiftaħ 65 — -75 % tas-swieq tagħhom billi tiffoka fuq setturi bl-akbar impatt fuq l-iżvilupp u fejn l-investiment u t-trasferiment tat-teknoloġija huma meħtieġa, filwaqt li l-UE tiftaħ 90 % tas-suq tas-servizzi tagħha.

Iż-żewġ naħat bħalissa qed jiddiskutu:

  • it-turiżmu
  • l-attivazzjoni tal-Protokoll Kulturali
  • twaqqif ta’ Kumitat tas-Servizzi

Jekk jogħġbok

L-akkwist Pubbliku

L-investiment

Oħrajn (kompetizzjoni, TSD)

L-FSE jgħin l-iżvilupp tal-Karibew permezz ta’ integrazzjoni akbar fil-kummerċ globali u reġjonali u opportunitajiet ġodda tas-suq:

  • il-ftuħ tal-kummerċ fis-servizzi u l-investiment
  • l-iffaċilitar tan-negozju fil-Karibew — inklużi regoli li jiżguraw kompetizzjoni ġusta
  • l-għoti ta’ appoġġ finanzjarju mill-UE biex jgħin:
    • il-gvernijiet jimplimentaw in-negozji tal-FSE
    • li l-FSE jintuża biex jesporta aktar u jattira aktar investiment estern

Kompetizzjoni

Mill-2014, l-UE waqqfet is-sussidji tal-esportazzjoni fuq il-prodotti kollha esportati lejn il-pajjiżi tal-FSE.

L-UE mminimizzat il-miżuri b’effetti ta’ produzzjoni u ta’ distorsjoni tal-kummerċ.

Jekk l-industrija lokali tkun mhedda minħabba żidiet fl-importazzjonijiet mill-Ewropa, il-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika jippermettu li jiġu attivati miżuri biex jipproteġu s-setturi industrijali u l-industrija li għadha tibda.

Żvilupp sostenibbli

L-FSE huwa bbażat b’mod espliċitu fuq l-elementi “essenzjali u fundamentali” stabbiliti fil-Ftehim ta’ Cotonou, jiġifieri d-drittijiet tal-bniedem, il-prinċipji demokratiċi, l-istat tad-dritt, u l-governanza tajba. Il-FSE għalhekk fihom xi wħud mill-aktar lingwaġġ b’saħħtu dwar id-drittijiet u l-iżvilupp sostenibbli disponibbli fil-ftehimiet tal-UE.

  • Il- “klawżola ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni” tfisser li “miżuri xierqa” (kif stabbilit taħt il-Ftehim ta’ Cotonou) jistgħu jittieħdu jekk xi parti tonqos milli tissodisfa l-obbligi tagħha fir-rigward tal-elementi essenzjali. Dan jista’ jinkludi s-sospensjoni tal-benefiċċji kummerċjali.
  • L-istituzzjonijiet konġunti tal-FSE għandhom il-kompitu li jimmonitorjaw u jivvalutaw l-impatt tal-implimentazzjoni tal-FSE fuq l-iżvilupp sostenibbli tal-Partijiet. B’konformità mal-Ftehim ta’ Cotonou, is-soċjetà ċivili u l-membri tal-parlament għandhom rwol ċar.

L-integrazzjoni reġjonali

Il-pajjiżi tal-CARIFORUM qed jintegraw aktar mill-qrib ma’ xulxin. L-FSE jgħin billi jiffaċilita l-esportazzjoni ta’ oġġetti u servizzi bejn:

  • il-pajjiżi kollha li jiffurmaw il-CARIFORUM
  • 17 Territorji tal-Karibew b’rabtiet diretti ma’ pajjiżi tal-UE (erba’ “reġjuni ultraperiferiċi” Franċiżi u 13 territorji barranin — sitta Brittaniċi, sitta Netherlandiżi u wieħed Franċiż)
  • L-Istati tal-CARIFORUM impenjaw ruħhom li joffru lil xulxin l-istess preferenzi li jagħtu lill-UE (għadhom ma ġewx implimentati bis-sħiħ)
  • Bejn l-2014 u l-2020, l-UE pprovdiet EUR 346 miljun taħt il-Programm ta’ Kooperazzjoni Reġjonali.

Tisħiħ tal-kapaċitajiet u assistenza teknika

L-UE qed tgħin lill-gvernijiet tal-Karibew biex iwettqu l-impenji tagħhom, bil-modi li ġejjin

  • L-ewwel nett, l-UE qed tiffinanzja strutturi ta’ implimentazzjoni tal-FSE fil-Karibew kollu. Dawn huma bbażati fil-ministeri nazzjonali tal-kummerċ, u fid-Direttorat tal-CARIFORUM fis-Segretarjat tal-Komunità tal-Karibew (CARICOM).
  • It-tieni, taħt il-FEŻ tagħha l-UE ilha tiffinanzja l-implimentazzjoni tal-FSE u l-programmi ta’ Żvilupp tas-Settur Privat għall-gvernijiet u n-negozji sa mill-2012. Flimkien ma’ diversi korpi tal-Karibew u internazzjonali, l-UE tgħin lill-pajjiżi tal-Karibew
    • jimmodernizzaw il-mod kif jiġbru t-taxxi u jiġbru l-istatistika
    • ngħinu lin-negozji jilħqu l-istandards tal-UE dwar is-saħħa, is-sikurezza u l-ambjent
    • jiddiversifikaw l-ekonomiji tagħhom billi jappoġġaw it-tkabbir tas-settur tas-servizzi tagħhom
    • L-istabbiliment ta’ aġenziji għall-kompetizzjoni, id-difiża tal-kummerċ u l-miżuri
      ta’ salvagwardja li jipprovdu assistenza teknika fil-qasam tal-IPR
  • It-tielet nett, l-UE qed tinvesti biex tgħin lill-gvernijiet jintegraw b’modi oħra
    • madwar il-CARICOM: bil-ħolqien ta’ Suq Uniku u Ekonomija (CSME)
    • fir-RD u fil-Ħaiti: bit-trawwim ta’ kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn it-tnejn
    • fil-Karibew tal-Lvant: billi tiġi segwita integrazzjoni aktar mill-qrib
  • Ir-raba’, l-UE qed tiffinanzja wkoll ħidma simili permezz tal-programmi tagħha speċifiċi għall-pajjiżi
    • l-Istati kollha għandhom fis-seħħ koordinaturi u strutturi tal-FSE
    • kważi l-Istati kollha implimentaw ir-rawnds progressivi ta’ tnaqqis fit-tariffi fl-2011 u l-2013, l-2015 u l-2017 kif miftiehem fl-EPA
    • għaddejja ħidma biex jissaħħaħ is-CROSQ, korp reġjonali tal-istandards, u CAHFSA, aġenzija reġjonali tas-sikurezza tal-ikel imwaqqfa fl-2010.

Istituzzjonijiet konġunti

L-UE għenet ukoll biex il-FSE jitqiegħed fil-prattika billi taħdem mal-pajjiżi tal-Karibew biex jiġu stabbiliti diversi istituzzjonijiet konġunti ġodda Karibew-Ewropej.

Dawn il-korpi huma maħsuba biex jimmonitorjaw il-modi li bihom iż-żewġ reġjuni jimplimentaw il-ftehim fil-prattika. Huma maħsuba wkoll biex jiżguraw li l-FSE jagħti riżultati pożittivi, u biex isolvu kwalunkwe problema jekk dawn jinqalgħu.

Is-sitt Istituzzjonijiet konġunti CARIFORUM-UE:

  • Il-Kunsill Konġunt
  • Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp (T & DC)
  • Kumitat Parlamentari
  • Kumitat Konsultattiv
  • Il-Kumitat Speċjali dwar il-Kooperazzjoni Doganali u l-Faċilitazzjoni Kummerċjali
  • Kumitat Speċjali dwar l-Agrikoltura.

Għajnuna lin-negozji tal-Karibew

L-UE qed tgħin ukoll biex il-FSE jitqiegħed fil-prattika permezz tas-sħubija tagħha mal-Karibew Export, aġenzija għall-Karibew li tippromwovi l-kummerċ u l-investiment fir-reġjun kollu.

L-UE qed tiffinanzja programmi biex tgħin l-Esportazzjoni tal-Karibew taħdem mill-qrib ma’ kumpaniji tal-Karibew, sabiex ikunu jistgħu jagħmlu użu mill-FSE biex jiżviluppaw il-produzzjoni u l-esportazzjoni tagħhom aktar, kemm lejn pajjiżi oħra tal-Karibew kif ukoll lejn l-UE.

L-Aġenzija taħdem ukoll mar-Reġjuni Ultraperiferiċi (ORs) tal-UE u l-Pajjiżi u Territorji Extra-Ewropej (OCTs) fil-Karibew, biex tixpruna l-kummerċ bejnhom u l-bqija tar-reġjun.

Kooperazzjoni Kulturali

Il-Protokoll dwar il-Kooperazzjoni Kulturali, jistabbilixxi l-qafas għal kooperazzjoni akbar dwar skambji rigward attivitajiet kulturali, u oġġetti u servizzi bejn il-CARIFORUM u l-UE.

Links u dokumenti siewja

Ixxerja din il-paġna:

Links ta’ malajr