Gwida fil-qosor għar-regoli tal-oriġini

Regoli tal-oriġini – għaliex għandna bżonnhom?   

Ir-regoli preferenzjali tal-oriġini huma parti essenzjali mill-arranġamenti kummerċjali preferenzjali tal-UE, bħall-ftehimiet ta’ kummerċ ħieles (FTAs), il-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (FSEs), u l-Iskema Ġeneralizzata ta’ Preferenzi (SĠP). Sabiex jibbenefikaw minn tariffi mnaqqsa jew żero skont dawn l-arranġamenti, il-prodotti jridu jikkonformaw mar-regoli speċifiċi tal-oriġini stabbiliti fl-arranġament rilevanti.

Ir-regoli tal-oriġini jiddeterminaw f’liema pajjiż ikun sar prodott u jgħinu biex jiġi żgurat li l-awtoritajiet doganali japplikaw dazji preferenzjali aktar baxxi b’mod korrett. Prodott irid jew jinkiseb kollu kemm hu fil-pajjiż, inklużi prodotti bħal prodotti agrikoli, ħut, minerali, u skart u ruttam miksub kollu kemm hu hemmhekk, pereżempju permezz tal-agrikoltura, is-sajd, jew l-estrazzjoni. Inkella, jekk il-prodotti jinkorporaw materjali jew komponenti minn pajjiż terz, iridu jgħaddu minn ħidma jew ipproċessar suffiċjenti fil-pajjiż. Dan ix-xogħol jew l-ipproċessar meħtieġ ivarja skont il-prodott u huwa definit fir-regoli tal-oriġini speċifiċi għall-prodott. Filwaqt li l-armonizzazzjoni ta’ dawk ir-regoli speċifiċi għal kull prodott fi ftehimiet kummerċjali differenti tal-UE kienet prijorità, dawn xorta jistgħu jvarjaw skont il-ftehim kummerċjali applikabbli.
 

Kif issir taf jekk il-prodott tiegħek jikkwalifikax għal dazji doganali aktar baxxi

Biex tgħinek tiddetermina jekk prodott importat minn pajjiż partikolari jew esportat lejn pajjiż partikolari jissodisfax ir-regoli tal-oriġini applikabbli f’arranġament kummerċjali speċifiku u għalhekk jikkwalifikax għal trattament tariffarju preferenzjali, ikkonsulta l-“Għodda ta’ Awtovalutazzjoni tar-Regoli tal-Oriġini (ROSA)” interattiva fl-Assistent tal-Kummerċ Tiegħi li tidher ladarba tiċċekkja t-tariffa applikabbli għal prodott partikolari li tixtieq timporta jew tesporta. Din l-għodda tispjega wkoll kif għandha titħejja l-prova korretta tal-oriġini. L-istruzzjonijiet dwar kif tuża r-ROSA huma disponibbli hawnhekk.

Ħarsa ġenerali lejn il-prinċipji ġenerali għad-determinazzjoni tal-oriġini skont l-arranġamenti kummerċjali preferenzjali tal-UE hija pprovduta fit-taqsima ta’ hawn taħt.

B’mod ġenerali, prodott jikkwalifika bħala oriġinarju jekk ikun jew:

• Miksuba kompletament fl-UE jew fil-pajjiż sieħeb, li tipikament tinkludi prodotti agrikoli, ħut, minerali, u skart u ruttam miksubin kompletament f’parti waħda, pereżempju permezz tal-agrikoltura, is-sajd, jew l-estrazzjoni, inklużi prodotti magħmulin minn materjali bħal dawn; jew
• Maħduma jew ipproċessati b’mod effiċjenti hemmhekk f’konformità mar-regoli tal-oriġini speċifiċi għall-prodott applikabbli definiti f’kull arranġament kummerċjali preferenzjali għal kull prodott abbażi tal-klassifikazzjoni tariffarja tiegħu. Dawn ir-regoli tipikament jeħtieġu bidla fil-klassifikazzjoni tariffarja, limitu ta’ valur miżjud, u/jew l-operazzjonijiet speċifiċi ta’ pproċessar.

Dispożizzjonijiet li jiffaċilitaw il-konformità mar-regoli tal-oriġini

Jekk il-prodott tiegħek ma jissodisfax direttament ir-regoli bażiċi speċifiċi għall-prodott, sett addizzjonali ta’ dispożizzjonijiet ta’ “flessibbiltà” xorta jista’ jippermettilu jikkwalifika għal status oriġinarju. Dawn id-dispożizzjonijiet ta’ flessibbiltà tipikament jirrigwardaw it-tolleranza u l-akkumulazzjoni.  L-arranġamenti kummerċjali jistgħu jinkludu wkoll derogi speċifiċi biex jipprovdu aktar eċċezzjonijiet.

• Regola ta' tolleranza ġenerali

Ir-regola ta’ tolleranza ġenerali tippermetti l-użu ta’ materjali mhux oriġinarji li normalment ikunu pprojbiti mir-regola speċifika għall-prodott sa ċertu perċentwal – tipikament 10 % – tal-prezz mill-fabbrika tal-prodott jew tal-piż tal-prodott finali.

It-tolleranza ma tistax tintuża biex jinqabeż il-valur massimu jew il-limitu tal-piż tal-materjali mhux oriġinarji permessi skont ir-regoli applikabbli speċifiċi għall-prodott.

• Akkumulazzjoni 

Il-kumulazzjoni hija faċilitazzjoni li tippermetti li materjali li joriġinaw f’pajjiż wieħed li huwa parti għal arranġament kummerċjali preferenzjali jintużaw fil-produzzjoni sussegwenti f’pajjiż ieħor li huwa parti għal tali arranġament. F’dan il-każ, il-materjali oriġinarji tal-ewwel pajjiż jistgħu jiġu ttrattati daqslikieku kienu oriġinarji f’dan il-pajjiż tal-aħħar għall-fini tad-determinazzjoni tal-oriġini tal-prodott finali.

Hemm tliet tipi ewlenin ta’ akkumulazzjoni:  akkumulazzjoni bilaterali , akkumulazzjoni djagonali u akkumulazzjoni sħiħa.

Il-prodott tiegħek jissodisfa wkoll ir-rekwiżiti applikabbli l-oħra kollha?

Biex jibbenefika minn trattament preferenzjali, il-prodott irid jissodisfa wkoll id-dispożizzjonijiet applikabbli l-oħra kollha tal-arranġament kummerċjali preferenzjali, inklużi rekwiżiti bħal li jinqabżu l-operazzjonijiet insuffiċjenti, il-konformità mar-regoli tat-trasport (jew ir-regoli tat-trasport dirett jew l-iżgurar tan-nonalterazzjoni tal-istatus oriġinarju).

• Operazzjonijiet insuffiċjenti

Sabiex jiġi evitat li l-prodotti jiksbu status oriġinarju permezz ta’ operazzjonijiet relattivament sempliċi biss, l-arranġamenti kummerċjali preferenzjali kollha jinkludu dispożizzjoni li tispeċifika t-tipi ta’ ħidma jew ipproċessar li jitqiesu insuffiċjenti biex jagħtu l-oriġini, anki jekk ir-regola speċifika għall-prodott tiġi ssodisfata b’xi mod ieħor.

Operazzjonijiet insuffiċjenti tipikament jinkludu operazzjonijiet bħal operazzjonijiet ta’ preservazzjoni, imballaġġ, qtugħ sempliċi, assemblaġġ sempliċi, taħlit sempliċi, mogħdija jew ippressar ta’ tessuti, operazzjonijiet ta’ żebgħa jew illustrar. It-twettiq ta’ aktar minn operazzjonijiet insuffiċjenti waħdu ma jagħtix status oriġinarju; ir-regola rilevanti speċifika għall-prodott xorta trid tiġi ssodisfata.

• Prinċipju tat-territorjalità

Il-prinċipju tat-territorjalità jfisser li x-xogħol jew l-ipproċessar li jagħti l-oriġini jrid isir fit-territorji tal-partijiet. Fil-prinċipju, il-prodotti oriġinarji li jitilqu mit-territorji koperti mill-arranġament kummerċjali preferenzjali jitilfu l-istatus oriġinarju tagħhom.

• Projbizzjoni tar-rifużjoni tad-dazju

Xi arranġamenti kummerċjali jinkludu dispożizzjonijiet li jipprojbixxu l-użu ta’ eżenzjoni mid-dazju jew restituzzjoni fuq materja prima importata minn pajjiżi terzi meta dawk il-materjali jiġu sussegwentement inkorporati fi prodotti lesti esportati taħt trattament tariffarju preferenzjali lil sħab fil-kummerċ ħieles. Dan il-prinċipju jissejjaħ il-projbizzjoni tar-rifużjoni tad-dazju.

• Ir-regola tat-trasport dirett jew tan-nonalterazzjoni

Biex jibbenefikaw mill-preferenzi, il-prodotti oriġinarji jridu jiġu ttrasportati direttament mill-parti esportatriċi lejn l-UE (u viċi versa) mingħajr ma jgħaddu minn ebda pajjiż terz. L-għan ta’ din ir-regola huwa li jiġi żgurat li l-prodotti importati jkunu l-istess bħal dawk esportati. Madankollu, il-prodotti jistgħu jgħaddu minn pajjiżi terzi jekk jibqgħu taħt superviżjoni doganali.

Fl-aktar arranġamenti kummerċjali reċenti tal-UE, ir-regola tat-trasport hija definita bħala regola ta’ “nonmanipulazzjoni” jew “nonalterazzjoni”, li tippermetti operazzjonijiet addizzjonali meta jsir tranżitu f’pajjiż terz, bħaż-żieda ta’ tikketti jew il-qsim ta’ kunsinni.

Appoġġ biex tiddetermina jekk il-prodott tiegħek jikkwalifikax

Uża l-għodda ta’ awtovalutazzjoni tar-regoli tal-oriġini ROSA biex tgħinek tivvaluta jekk il-prodott tiegħek jissodisfax ir-regoli. Biex taċċessa din l-għodda, mur fl-Assistent tal-Kummerċ Tiegħi u agħżel il-prodott u s-suq tiegħek.

Jekk m'intix ċert dwar l-oriġini tal-prodotti tiegħek, tista 'wkoll tapplika għal Informazzjoni Vinkolanti dwar l-Oriġini (BOI). Deċiżjoni BOI tiċċertifika l-oriġini u hija vinkolanti fl-Unjoni Ewropea. Jekk jogħġbok innota li BOI ma jeżentakx milli tipprovdi prova tal-oriġini skont ir-regoli tal-arranġament kummerċjali preferenzjali rilevanti.

Aktar informazzjoni dwar ir-regoli preferenzjali tal-oriġini, inklużi d-dokumenti ta’ gwida, hija disponibbli wkoll fuq is-sit web tad-DĠ TAXUD, li tista’ taċċessa hawnhekk.

Kif tiddokumenta l-oriġini tal-prodott tiegħek

Ladarba tkun taf li l-prodott tiegħek jikkwalifika bħala oriġinarju, il-pass li jmiss huwa li tipprova l-istatus oriġinarju tiegħu lill-awtoritajiet doganali tal-pajjiż tad-destinazzjoni. Huwa biss f'dak il-każ li jista' jintalab trattament tariffarju preferenzjali.

• Prova tal-oriġini tal-prodott tiegħek

Kull arranġament kummerċjali preferenzjali jistabbilixxi proċeduri amministrattivi speċifiċi biex jagħti prova tal-oriġini tal-prodott tiegħek u jitlob preferenza. Tista’ tfittexhom fit-taqsima tas-Swieq jew fl-Assistent tal-Kummerċ Tiegħi fir-ROSA jew fit-taqsima “Dokumentazzjoni u verifika tal-oriġini”.

• Prova tal-oriġini

Fil-pajjiż tad-destinazzjoni, talba għal trattament tariffarju preferenzjali trid tkun appoġġata minn prova tal-oriġini, li trid tiġi ppreżentata lill-awtorità doganali tal-pajjiż importatur fuq talba, jew mill-għarfien tal-importatur.

It-tip ta’ prova tal-oriġini jiddependi fuq l-arranġament preferenzjali applikabbli. Tipikament, dawn jistgħu jkunu jew:

• Awtodikjarazzjoni  mill-esportatur (spiss imsejħa dikjarazzjoni dwar l-oriġini, dikjarazzjoni tal-oriġini jew dikjarazzjoni ta’ fattura) li normalment trid tiġi awtorizzata minn qabel mill-awtoritajiet doganali bl-istatus ta’ “Esportatur Approvat” jew “Esportatur Irreġistrat”.
•  Ċertifikat uffiċjali tal-oriġini maħruġ mill-awtoritajiet doganali tal-pajjiż esportatur (bħaċ-“Ċertifikat tal-moviment EUR.1”).
• Abbażi tal-għarfien tal-Importatur, li hija l-għażla għal importatur li jitlob preferenza abbażi tal-għarfien dokumentat tiegħu stess li l-prodotti jissodisfaw ir-regoli rilevanti tal-oriġini.

Aktar informazzjoni dwar it-tipi ta’ provi tal-oriġini tista’ tinstab hawnhekk.

Verifika tal-oriġini

L-awtoritajiet doganali jistgħu jivverifikaw jekk prodott importat huwiex tabilħaqq oriġinarju u jissodisfax ir-rekwiżiti kollha tal-oriġini. Il-verifika tista’ titwettaq permezz ta’ kontrolli aleatorji jew ibbażati fuq ir-riskju mill-awtoritajiet doganali u tinvolvi kooperazzjoni bejn il-partijiet għall-arranġament kummerċjali preferenzjali.

X’jiġri jekk il-prodott tiegħek ma jissodisfax ir-rekwiżiti tar-regoli tal-oriġini?

Jekk il-prodott tiegħek ma jissodisfax ir-regoli tal-oriġini għal ftehim kummerċjali preferenzjali, japplikaw dazji doganali standard. Għall-pajjiżi li huma membri tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), japplikaw ir-rati tad-dazju tan-nazzjon l-aktar iffavorit (MFN), filwaqt li għal pajjiżi oħra japplikaw ir-rati tad-dazju ġenerali (GEN). Tista’ tuża l-portal Access2Markets biex tiċċekkja r-rati tad-dazju applikabbli tal-MFN.