EPO SADC — Ontwikkelingsgemeenschap van zuidelijk Afrika

De economische partnerschapsovereenkomst (EPO) tussen de EU en de SADC maakt het voor mensen en bedrijven uit beide regio’s gemakkelijker om te investeren in en handel te drijven in en handel te drijven in heel zuidelijk Afrika. Ontdek hoe de economische partnerschapsovereenkomst van de EU met vijf SADC-landen uw handel ten goede kan komen.

De overeenkomst in een oogopslag

De economische partnerschapsovereenkomst tussende EU en deOntwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika (SADC) , bestaande uit Botswana, Lesotho, Mozambique, Namibië, Zuid-Afrika en Eswatini (voorheen Swaziland), heeft de SADC-EPO-overeenkomst op 10 juni 2016 ondertekend. De EPO is voorlopig in werking getreden op 10 oktober 2016, waarbij Mozambique de overeenkomst sinds 4 februari 2018 voorlopig toepast.

De SADC-EPO is een op ontwikkeling gerichte handelsovereenkomst die asymmetrische toegang verleent aan de partners in de SADC-EPO-groep. Zij kunnen gevoelige producten beschermen tegen volledige liberalisering en vrijwaringsmaatregelen toepassen wanneer de invoer uit de EU te snel toeneemt. In een hoofdstuk over samenwerking worden handelsgerelateerde gebieden aangewezen die voor financiering in aanmerking komen. De overeenkomst bevat ook een hoofdstuk over duurzame ontwikkeling, dat betrekking heeft op sociale en milieukwesties.

Wat de handel in goederen betreft, omvat de nieuwe markttoegang betere handelsvoorwaarden, met name in de landbouw en de visserij, onder meer voor wijn, suiker, visserijproducten, bloemen en fruit in blik. Van haar kant zal de EU betekenisvolle nieuwe markttoegang krijgen tot de douane-unie van zuidelijk Afrika (producten zoals tarwe, gerst, kaas, vleesproducten en boter).

Begunstigde landen

  • Botswana
  • Lesotho
  • Mozambique
  • Namibië
  • Zuid-Afrika
  • Eswatini (Swaziland)

De overige zes leden van de Ontwikkelingsgemeenschap van zuidelijk Afrika — de Democratische Republiek Congo, Madagaskar, Malawi, Mauritius, Zambia en Zimbabwe — maken deel uit van of onderhandelen over EPO’s met de EU als onderdeel van andere regionale groepen, namelijk Centraal-Afrika of Oost- en Zuidelijk Afrika.

Asymmetrische bepalingen ten gunste van SADC-landen

De EPO voorziet in asymmetrische bepalingen ten gunste van SADC-EPO-landen, zoals de uitsluiting van gevoelige producten van liberalisering, flexibele oorsprongsregels, naast speciale waarborgen en maatregelen voor de landbouw, levensmiddelen en opkomende industrieën.

  • SADC-EPO-landen kunnen vijf bilaterale vrijwaringsmaatregelen activeren en de invoerrechten verhogen indien de invoer uit de EU zo sterk of snel toeneemt dat zij de binnenlandse productie dreigen te verstoren
  • indien de EU een vrijwaringsmaatregel op grond van de WTO-regels toepast, biedt de EU haar SADC-EPO-partners een verlengbare vrijstelling van de toepassing ervan voor 5 jaar, zodat SADC-EPO-landen hun uitvoer kunnen voortzetten.

Tarieven

  • de EU verleent 100 % rechten- en contingentvrije toegang voor alle invoer uit Botswana, Lesotho, Mozambique, Namibië en Swaziland. De toegang tot de EU-markt is permanent, volledig en vrij voor alle producten. De EU heft douanerechten op 98,7 % van de invoer uit Zuid-Afrika in het kader van specifieke kwantitatieve contingenten.
  • landen die deel uitmaken van de douane-unie van zuidelijk Afrika (Botswana, Lesotho, Namibië, Zuid-Afrika en Eswatini) heffen douanerechten op ongeveer 86 % van de invoer uit de EU af. Mozambique heft douanerechten op 74 % van de invoer uit de EU af
  • alle douanerechten zijn te vinden in de bijlagen I, II en III bij de EPO tussen de EU en de SADC.

 

Gebruik de zoekoptie van My Trade Assistant om de exacte informatie over rechten en tarieven voor uw specifieke product te vinden, rekening houdend met het land van herkomst en bestemming. Neem in geval van twijfel contact op met uw douaneautoriteiten

Oorsprongsregels

Om voor een preferentiële behandeling in aanmerking tekomen, moet uw product voldoen aan de oorsprongsregels van de overeenkomst. Controleer de tool „Rules of Origin Self Assessment (ROSA) in My Trade Assistant om te beoordelen of uw product aan de oorsprongsregels voldoet en om na te gaan hoe u de juiste documenten kunt opstellen.

Algemene informatie over de oorsprongsregels en de oorsprongsprocedures is te vinden in dit deel.

Oorsprong is de „economische nationaliteit” van de verhandelde goederen. Bent u nieuw voor het onderwerp, dan vindt u een inleiding over de belangrijkste concepten in de rubriek „Goederen”.

Oorsprongsregels

 

Om voor een preferentiële behandeling in aanmerking tekomen, moet uw product voldoen aan de oorsprongsregels van de overeenkomst. Raadpleeg de interactieve tool „Rules of Origin Self Assessment (ROSA) in My Trade Assistant om te beoordelen of uw product aan de oorsprongsregels voldoet en om na te gaan hoe u de juiste documenten kunt opstellen.

Hieronder vindt u algemene informatie over de oorsprongsregels.

Waar vind ik de oorsprongsregels?

De oorsprongsregels zijn vastgesteld in Protocol I betreffende de definitie van het begrip „producten van oorsprong” en methoden van administratieve samenwerking (PB L 250 van 16.9.2016, blz. 1924) van de economische partnerschapsovereenkomst EU-SADC. Raadpleeg ook de Gids voor de toepassing van protocol 1 bij de EPO tussen de SADC-EU en de EU.

Is mijn product afkomstig uit de EU of een SADC-EPO-staat?

Om in aanmerking te komen voor het lagere of nultarief in het kader van de economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de SADC moet een product van oorsprong zijn uit de EU of een SADC-EPO-staat.

Een product wordt als van oorsprong uit de EU of een SADC-EPO-staat beschouwd als het:

Het product moet ook voldoen aan alle andere toepasselijke eisen van het hoofdstuk (bijvoorbeeld ontoereikende be- of verwerking, niet-wijzigingsregel). Er zijn ook enkele extra flexibiliteit om u te helpen aan productspecifieke regels te voldoen (bijvoorbeeld tolerantie of cumulatie).

 

Voorbeelden van productspecifieke regels in handelsovereenkomsten van de EU

  • De regel inzake de toegevoegde waarde — de waarde van alle gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen mag niet hoger zijn dan een bepaald percentage van de prijs af fabriek van het product
  • De wijziging van de tariefindeling — het productieproces leidt tot een wijziging van de tariefindeling tussen de niet van oorsprong zijnde materialen en het eindproduct, bijvoorbeeld de productie van papier (geharmoniseerd systeem hoofdstuk 48) uit niet van oorsprong zijnde pulp (hoofdstuk 47 van het geharmoniseerd systeem)
  • Specifieke activiteiten — een specifiek productieproces is vereist, bijvoorbeeld het spinnen van vezels voor garens; dergelijke regels worden meestal gebruikt in de textiel- en kledingsector en in de chemische sector.
  • Een combinatie van deze verschillende regels is mogelijk waarbij de verschillende regels als alternatief of in combinatie worden nageleefd.

Tips om u te helpen aan de productspecifieke regels te voldoen

De overeenkomst biedt extra flexibiliteit om u te helpen aan productspecifieke regels, zoals tolerantie of cumulatie, te voldoen.

Tolerantie
Cumulatie

De economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de SADC voorziet in:

  • bilaterale cumulatie, waardoor materialen van oorsprong uit een SADC-EPO-staat kunnen worden meegeteld als van oorsprong uit de EU (en omgekeerd) wanneer zij bij de vervaardiging van een product worden gebruikt.
  • volledige cumulatie, waardoor de be- of verwerkingen van niet van oorsprong zijnde materialen in de EU in aanmerking kunnen worden genomen in een SADC-EPO-staat (en omgekeerd) bij de beoordeling of u aan de productspecifieke regel voldoet.
  • diagonale cumulatie, op grond waarvan i) materialen van oorsprong uit een SADC-EPO-staat, een andere EPO-staat in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan of een land of gebied overzee van de EU en ii) be- of verwerkingen die in die landen zijn verricht, respectievelijk als van oorsprong of in een SADC-EPO-staat of de EU kunnen worden beschouwd wanneer zij bij de vervaardiging van een product worden gebruikt, mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan, waaronder administratieve samenwerkingsovereenkomsten tussen de twee landen waaruit de oorsprong wordt gecumuleerd. Deze cumulatie is niet van toepassing op i) materialen van de GS-posten 1604 tot en met 1605 van oorsprong uit de Stille Oceaan en ii) materialen van oorsprong uit Zuid-Afrika die niet rechten- en contingentvrij in de EU kunnen worden ingevoerd.
  • cumulatie met betrekking tot materialen die in de EU vrij vanmeestbegunstigingsrechtenworden behandeld, waardoor exporteurs in een SADC-EPO-staat niet van oorsprong zijnde materialen kunnen tellen die bij invoer in de EU in aanmerking komen voor rechten- en contingentvrije behandeling volgens de meestbegunstigingsrechten van de EU, alsof zij van oorsprong zijn uit die SADC-EPO-staat, wanneer zij in een aldaar vervaardigd product zijn opgenomen, op voorwaarde dat er geen antidumping- of antiontwijkingsrechten op dit materiaal uit het land van oorsprong zijn ingesteld
  • cumulatie met betrekking tot materialen vanoorsprong uit andere landen die in aanmerking komen voor preferentiële rechten- en contingentvrije toegang tot de EU, waardoor materialen van oorsprong uit landen die rechten- en contingentvrije toegang tot de EU genieten, kunnen worden meegeteld als van oorsprong uit een SADC-EPO-staat indien zij bij de vervaardiging van een product worden gebruikt, mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Deze cumulatie is momenteel niet van toepassing.
Afwijkingen

Op verzoek van een SADC-EPO-staat kan onder specifieke voorwaarden een specifieke afwijking worden toegestaan, zodat de oorsprongsregels voor specifieke producten van oorsprong uit specifieke landen soepeler kunnen worden toegepast. Momenteel zijn er geen specifieke afwijkingen van toepassing.

Andere eisen

Het product moet ook voldoen aan alle andere toepasselijke eisen van het protocol, zoals ontoereikende be- of verwerking of de regel van rechtstreeks vervoer:

Vervoer door een derde land: regel inzake rechtstreeks vervoer

In de economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de SADC moeten producten van oorsprong zonder verdere verwerking in een derde land van de EU naar een SADC-EPO-staat (en vice versa) worden vervoerd.

Sommige transacties kunnen in een derde land worden uitgevoerd als de producten onder douanetoezicht blijven, zoals:

  • aanbrengen of aanbrengen van merken, etiketten, zegels of documentatie om de naleving van specifieke binnenlandse voorschriften van het invoerende land te waarborgen
  • conservering van producten in goede omstandigheden
  • opslag
  • splitsing van zendingen

In geval van twijfel kunnen de douaneautoriteiten de aangever verzoeken het bewijs van naleving te leveren, dat op enigerlei wijze kan worden geleverd, met inbegrip van contractuele vervoersdocumenten zoals cognossementen of feitelijk of concreet bewijsmateriaal op basis van merktekens of nummering van de colli of enig bewijs met betrekking tot de goederen zelf.

Teruggave van rechten

De terugbetaling van eerder betaalde rechten op niet van oorsprong zijnde materialen die zijn gebruikt om een product te vervaardigen dat in het kader van een preferentieel tarief wordt uitgevoerd, is toegestaan op grond van de economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de SADC.

Oorsprongprocedures

De oorsprongsprocedures in verband met het aanvragen van een preferentieel tarief en de controle door de douaneautoriteiten zijn vastgesteld in titel IV betreffende het bewijs van oorsprong en titel V inzake regelingen voor administratieve samenwerking.

Hoe kunt u aanspraak maken op een preferentieel tarief?

Om voor een preferentiële behandeling in aanmerking te komen, moet u een bewijs van oorsprong overleggen.

  • u zult een van de volgende behoeften hebben:
  • het bewijs van oorsprong blijft 10 maanden geldig vanaf de datum van afgifte.
  • er is geen bewijs van oorsprong vereist wanneer
    • de totale waarde van de producten niet meer dan 500 EUR bedraagt voor kleine verpakkingen, of
    • 1,200 EUR voor producten die deel uitmaken van de persoonlijke bagage van reizigers
Certificaat inzake goederenverkeer EUR.1
  • een model van een EUR.1-certificaat is opgenomen in bijlage III en bevat instructies voor het invullen ervan.
  • Certificaten inzake goederenverkeer EUR.1 worden afgegeven door de douaneautoriteiten van het land van uitvoer
  • de exporteur die het certificaat aanvraagt, moet bereid zijn documenten over te leggen waaruit de oorsprong van de betrokken producten blijkt.
Oorsprongsverklaring (eigen verklaring van de exporteur)

Exporteurs kunnen door middel van een oorsprongsverklaring zelf verklaren dat hun product van oorsprong is uit de EU of een SADC-EPO-staat. Het kan worden gemaakt door:

  • een toegelaten exporteur, of
  • door een exporteur, op voorwaarde dat de totale waarde van de zending niet meer dan 6,000 EUR bedraagt

 

Toegelaten exporteurs

De douaneautoriteiten van het land van uitvoer kunnen een exporteur die veelvuldig producten verzendt waarop deze overeenkomst van toepassing is, vergunning verlenen oorsprongsverklaringen op te stellen, ongeacht de waarde van de betrokken producten.

Exporteurs die een dergelijke vergunning aanvragen, moeten de douaneautoriteiten alle nodige waarborgen bieden met betrekking tot de controle op de oorsprong van de producten en de naleving van de andere voorwaarden van dit protocol.

De douaneautoriteiten kunnen de status van toegelaten exporteur intrekken in geval van misbruik.

 

Wat moet de oorsprongsverklaring bevatten?

  • voor het opstellen van een oorsprongsverklaring moet de exporteur de volgende verklaring (in de juiste taal) op de factuur, pakbon of een ander handelsdocument typen, afstempelen of afdrukken: „De exporteur van de producten waarop dit document betrekking heeft (douanevergunning nr.... verklaart dat, tenzij duidelijk anders is aangegeven, deze producten van... preferentiële oorsprong zijn.”
  • de tekst van de oorsprongsverklaring kan worden opgesteld in een van de officiële talen van de EU (zie bijlage IV). Controleer bij uw douaneautoriteiten of zij eventueel extra eisen stellen.
  • u moet uw oorsprongsverklaring met de hand ondertekenen. Bent u toegelaten exporteur, dan bent u vrijgesteld van deze verplichting, mits u uw douaneautoriteiten een schriftelijke verbintenis doet toekomen dat u de volledige verantwoordelijkheid voor uw verklaring op zich neemt.

Indiening

  • een oorsprongsverklaring kan door de exporteur worden opgesteld bij of na de uitvoer van de producten waarop zij betrekking heeft, mits deze niet meer dan twee jaar na de invoer van de producten waarop zij betrekking heeft, in het land van invoer wordt aangeboden.
  • wanneer u een oorsprongsverklaring invult, moet u bereid zijn documenten over te leggen waaruit blijkt dat uw producten van oorsprong zijn.

Controle van de oorsprong

De douaneautoriteiten kunnen nagaan of een ingevoerd product inderdaad van oorsprong is of aan andere oorsprongsvereisten voldoet. De economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de SADC is gebaseerd op de volgende beginselen:

  • de controle is gebaseerd op administratieve samenwerking tussen de douaneautoriteiten van de partij van invoer en de partij van uitvoer.
  • controles van de oorsprong van de producten worden verricht door de plaatselijke douane — bezoeken van de partij van invoer aan de exporteur zijn niet toegestaan

De autoriteiten van de partij van uitvoer bepalen de oorsprong en stellen de autoriteiten van de partij van invoer in kennis van de resultaten.

Productvereisten

Technische voorschriften en voorschriften

  • kom meer te weten over de technische vereisten, regels en procedures waaraan goederen moeten voldoen om in de Europese Unie te worden ingevoerd
  • zoek de specifieke regels en voorschriften die van toepassing zijn op uw product en het land van oorsprong in de My Trade Assistant database

Gezondheids- en veiligheidseisen SPS

Documenten en procedures voor douaneafhandeling

Voor een beschrijving van de wijze waarop de oorsprong van uw producten moet worden aangetoond om aanspraak te maken op preferentiële tarieven en van de regels voor de controle van de oorsprong door de douaneautoriteiten, zie het deel over de oorsprongsregels hierboven.

Lees meer over andere douanedocumenten en -procedures die nodig zijn voor invoer in de Europese Unie.

Voor informatie over douaneprocedures voor in- en uitvoer in het algemeen, zie de website van DG Belastingen en douane-unie.

Intellectuele eigendom en geografische aanduidingen

De EPO omvat een bilateraal protocol tussen de EU en Zuid-Afrika over de bescherming van geografische aanduidingen en de handel in wijn en gedistilleerde dranken.

  • de EU beschermt meer dan 100 Zuid-Afrikaanse namen zoals Rooibos, de beroemde infusie uit Zuid-Afrika en talrijke wijnnamen zoals Stellenbosch en Paarl
  • Zuid-Afrika beschermt meer dan 250 EU-namen verspreid over de categorieën levensmiddelen, wijnen en gedistilleerde dranken

Dit betekent bijvoorbeeld dat een producent in een ander land dan Zuid-Afrika een uit een fabriek uit zijn eigen grondgebied verwerkte thee onder de symbolisch belangrijke naam Rooibos niet in de handel kan brengen. Hetzelfde geldt voor traditionele EU-productnamen.

Handel in diensten

Overheidsopdrachten

Investeringen

Andere gebieden

Mededinging

  • de EU heeft de exportsubsidies voor alle producten die naar SADC-EPO-landen worden uitgevoerd, stopgezet
  • de EU heeft maatregelen met productie- en handelsverstorende effecten tot een minimum beperkt
  • als de lokale industrie bedreigd wordt als gevolg van de sterke invoer uit Europa, kunnen EPO’s maatregelen nemen om industriesectoren en opkomende industrieën te beschermen.

Beslechting van geschillen

In het kader van de SADC-EPO worden geschillen beslecht door middel van overleg of bemiddeling, en uiteindelijk door arbitrage. Na een arbitrageprocedure neemt de partij waartegen de klacht gericht is alle nodige maatregelen om de uitspraak na te leven. In geval van niet-naleving heeft de andere partij recht op compensatie of mag zij alle passende maatregelen nemen, zoals de verhoging van de rechten.

Duurzame ontwikkeling

De SADC-EPO is uitdrukkelijk gebaseerd op de „essentiële en fundamentele” elementen van de Overeenkomst van Cotonou, namelijk mensenrechten, democratische beginselen, de rechtsstaat en goed bestuur. De overeenkomst bevat dus een van de sterkste bewoordingen over rechten en duurzame ontwikkeling in EU-overeenkomsten.

  • de „niet-uitvoeringsclausule” houdt in dat „passende maatregelen” (zoals bepaald in de Overeenkomst van Cotonou) kunnen worden genomen indien een van de partijen haar verplichtingen met betrekking tot de essentiële elementen niet nakomt. Dit kan de opschorting van handelsvoordelen omvatten.
  • de gezamenlijke EPO-instellingen zijn belast met het toezicht op en de beoordeling van het effect van de uitvoering van EPO’s op de duurzame ontwikkeling van de partijen. In overeenstemming met de Overeenkomst van Cotonou is er een duidelijke rol weggelegd voor het maatschappelijk middenveld en parlementsleden.

Regionale integratie

De SADC-EPO heeft evenveel betrekking op de handel tussen de SADC-EPO-landen als op de handel met de EU.

  • de oorsprongsregels van de SADC-EPO ondersteunen de ontwikkeling van nieuwe waardeketens in de regio. Op grond van de aanvullende bepalingen kunnen aan de grens van de EU kortingstarieven worden toegepast voor fruit dat in het ene land van de regio is geoogst en vervolgens in een ander land is geconserveerd en ingeblikt. Dit soort flexibele oorsprongsregels komt ten goede aan bedrijven in de agrovoedingssector, de visserij en de industrie.
  • de SADC-EPO harmoniseert de douanerechten van de douane-unie van zuidelijk Afrika op de invoer van oorsprong uit de EU en verbetert bijgevolg de werking van de douane-unie. Op die manier versterkt de SADC-EPO de regionale integratie.
  • elke SADC-EPO-staat is overeengekomen dat elk voordeel dat het aan de EU heeft toegekend, ook tot de andere SADC-EPO-staten zal worden uitgebreid.

Capaciteitsopbouw en technische bijstand

De EU verleent technische bijstand „Hulp voor handel”. Dit helpt landen hun douaneprocedures aan te passen en papierwerk te verminderen. Voor u betekent dit minder troeven bij de omgang met de douane.

Nuttige links en documenten

Deze pagina delen:

Snelle links