EPO SADC — Ontwikkelingsgemeenschap van zuidelijk Afrika

De economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de SADC (EPO) maakt het voor mensen en bedrijven uit beide regio’s gemakkelijker om in elkaar te investeren en handel te drijven, en om de ontwikkeling in zuidelijk Afrika te stimuleren. Ontdek hoe de economische partnerschapsovereenkomst van de EU met vijf SADC-landen uw handel ten goede kan komen.

De overeenkomst in een notendop

De economische partnerschapsovereenkomst tussende EU en deOntwikkelingsgemeenschap van zuidelijk Afrika (SADC) , bestaande uit Botswana, Lesotho, Mozambique, Namibië, Zuid-Afrika en Eswatini (voorheen Swaziland), hebben op 10 juni 2016 de SADC-EPO ondertekend. De EPO is op 10 oktober 2016 voorlopig in werking getreden, waarbij Mozambique deze sinds 4 februari 2018 voorlopig toepast.

De SADC-EPO is een op ontwikkeling gerichte handelsovereenkomst die asymmetrische toegang verleent aan de partners in de SADC-EPO-groep. Zij kunnen gevoelige producten beschermen tegen volledige liberalisering en vrijwaringsmaatregelen toepassen wanneer de invoer uit de EU te snel toeneemt. In een hoofdstuk over samenwerking worden handelsgerelateerde gebieden genoemd die voor financiering in aanmerking komen. De overeenkomst bevat ook een hoofdstuk over duurzame ontwikkeling, dat betrekking heeft op sociale en milieuaangelegenheden.

Wat de handel in goederen betreft, omvat de nieuwe markttoegang betere handelsvoorwaarden, voornamelijk in de landbouw en de visserij, onder meer voor wijn, suiker, visserijproducten, bloemen en ingeblikte vruchten. Van haar kant zal de EU een betekenisvolle nieuwe markttoegang krijgen tot de douane-unie van zuidelijk Afrika (producten zoals tarwe, gerst, kaas, vleesproducten en boter).

Begunstigde landen

  • Botswana,
  • Lesotho,
  • Mozambique
  • Namibië
  • Zuid-Afrika
  • Eswatini (Swaziland)

De overige zes leden van de regio van de Ontwikkelingsgemeenschap van zuidelijk Afrika — de Democratische Republiek Congo, Madagaskar, Malawi, Mauritius, Zambia en Zimbabwe — maken deel uit van of onderhandelen over EPO’s met de EU als onderdeel van andere regionale groepen, namelijk Centraal-Afrika of Oost- en Zuidelijk Afrika.

Asymmetrische bepalingen ten gunste van de SADC-landen

De EPO voorziet in asymmetrische bepalingen ten gunste van SADC-EPO-landen, zoals de uitsluiting van gevoelige producten van de liberalisering, flexibele oorsprongsregels, naast speciale waarborgen en maatregelen voor landbouw, levensmiddelen en opkomende industrieën.

  • SADC-EPO-landen kunnen vijf bilaterale vrijwaringsmaatregelen activeren en de invoerrechten verhogen indien de invoer uit de EU zo sterk of zo snel toeneemt dat zij de binnenlandse productie dreigen te verstoren
  • indien de EU een vrijwaringsmaatregel uit hoofde van de WTO-regels toepast, biedt de EU haar SADC-EPO-partners een hernieuwbare 5-jarige vrijstelling van de toepassing ervan, zodat de SADC-EPO-landen hun uitvoer kunnen voortzetten.

Tarieven

  • de EU verleent 100 % rechten- en contingentvrije toegang tot alle invoer uit Botswana, Lesotho, Mozambique, Namibië en Swaziland. De toegang tot de EU-markt is permanent, volledig en gratis voor alle producten. De EU schaft douanerechten af op 98,7 % van de invoer uit Zuid-Afrika, in het kader van specifieke kwantitatieve contingenten.
  • landen die deel uitmaken van de douane-unie van zuidelijk Afrika (Botswana, Lesotho, Namibië, Zuid-Afrika en Eswatini) heffen douanerechten af op ongeveer 86 % van de invoer uit de EU. Mozambique schaft douanerechten af op 74 % van de invoer uit de EU
  • Alle douanerechten zijn te vinden in de bijlagen I, II en III bij de EPO tussen de EU en de SADC.

 

Gebruik de zoekoptie van My Trade Assistant om de exacte informatie te vinden over de rechten en tarieven voor uw specifieke product, rekening houdend met het land van herkomst en bestemming. Neem bij twijfel contact op met uw douaneautoriteiten

Oorsprongsregels

In dit deel worden de belangrijkste oorsprongsregels en de oorsprongsprocedures van de handelsovereenkomst opgenomen.

De oorsprong is de „economische nationaliteit” van de verhandelde goederen. Als u nieuw bent voor het onderwerp, vindt u een inleiding over de belangrijkste concepten in de rubriek goederen.

Oorsprongsregels

Om voor het preferentiële tarief in aanmerking te komen, moet uw product voldoen aan bepaalde regels die de oorsprong ervan aantonen.

Waar vind ik de oorsprongsregels?

De oorsprongsregels zijn vastgesteld in Protocol I betreffende de definitie van het begrip „producten van oorsprong” en methoden van administratieve samenwerking (PB L 250 van 16.9.2016, blz. 1924) van de economische partnerschapsovereenkomst EU-SADC. Raadpleeg ook de Gids voor de toepassing van protocol 1 bij de SADC-EU-EPO.

Is mijn product afkomstig uit de EU of een SADC-EPO-staat?

Om in aanmerking te komen voor het lagere of nultarief in het kader van de economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de SADC moet een product van oorsprong zijn uit de EU of een SADC-EPO-staat.

Een product wordt geacht van oorsprong te zijn uit de EU of uit een SADC-EPO-staat, indien het

Het product moet ook voldoen aan alle andere toepasselijke eisen die in het hoofdstuk zijn gespecificeerd (bijvoorbeeld ontoereikende be- of verwerking, de regel van niet-wijziging). Er zijn ook extra flexibiliteit om u te helpen aan productspecifieke regels te voldoen (bijvoorbeeld tolerantie of cumulatie).

 

Voorbeelden van productspecifieke regels in EU-handelsovereenkomsten

  • De regel inzake de toegevoegde waarde — de waarde van alle gebruikte niet van oorsprong zijnde materialen mag niet hoger zijn dan een bepaald percentage van de prijs af fabriek van het product
  • De wijziging van de tariefindeling — het productieproces leidt tot een wijziging van de tariefindeling tussen de niet van oorsprong zijnde materialen en het eindproduct, bijvoorbeeld de productie van papier (hoofdstuk 48 van het geharmoniseerd systeem) uit pulp die niet van oorsprong is (geharmoniseerd systeem, hoofdstuk 47)
  • Specifieke bewerkingen — er is een specifiek productieproces vereist, bijvoorbeeld het spinnen van vezels voor garens; dergelijke regels worden meestal gebruikt in de textiel- en kledingsector en in de chemische sector.
  • Een combinatie van deze verschillende regels is mogelijk wanneer de verschillende regels als alternatief of in combinatie worden nageleefd.

 

De specifieke regels voor uw product vindt u in My Trade Assistant.

Tips om u te helpen aan de productspecifieke regels te voldoen

De overeenkomst biedt u extra flexibiliteit om te voldoen aan productspecifieke regels, zoals tolerantie of cumulatie.

Tolerantie
  • in de economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de SADC biedt de tolerantieregel de producent de mogelijkheid om niet van oorsprong zijnde materialen te gebruiken die normaliter verboden zijn op grond van de productspecifieke regel tot 15 % van de prijs af fabriek van het product.
  • deze tolerantie mag niet worden gebruikt om de in de productspecifieke voorschriften vermelde maximumwaarden van de niet van oorsprong zijnde materialen te overschrijden.
  • Specifieke toleranties zijn van toepassing op textiel en kleding die zijn ingedeeld onder de hoofdstukken 50 tot en met 63 van het geharmoniseerd systeem, die zijn opgenomen in de aantekeningen 5 tot en met 6 van bijlage 1 „Inleidende aantekeningen”.
Cumulatie

De economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de SADC voorziet in:

  • Bilaterale cumulatie, waardoor materialen van oorsprong uit een SADC-EPO-staat kunnen worden meegeteld als van oorsprong uit de EU (en omgekeerd) wanneer zij bij de vervaardiging van een product worden gebruikt.
  • Volledige cumulatie, waardoor be- of verwerkingen van niet van oorsprong zijnde materialen in de EU in aanmerking kunnen worden genomen in een SADC-EPO-staat (en omgekeerd) om te beoordelen of u aan de productspecifieke regel voldoet.
  • Diagonale cumulatie, waarbij i) materialen van oorsprong uit een SADC-EPO-staat, een andereEPO-staat in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan of een land of gebied overzee van de EU en ii) be- of verwerkingen in die landen als van oorsprong respectievelijk in een SADC-EPO-staat of de EU kunnen worden beschouwd wanneer zij bij de vervaardiging van een product worden gebruikt, mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan, met inbegrip van administratieve samenwerkingsovereenkomsten tussen de twee landen waaruit de oorsprong is gecumuleerd. Deze cumulatie is niet van toepassing op i) materialen van GS 1604 tot en met 1605 van oorsprong uit de Stille Oceaan en ii) materialen van oorsprong uit Zuid-Afrika die niet rechten- en contingentvrij in de EU kunnen worden ingevoerd.
  • Cumulatie met betrekking tot materialen waarvoor in de EU eenmeestbegunstigingsbehandeling geldt, waardoor exporteurs in een SADC-EPO-staat materialen die niet van oorsprong zijn en die bij invoer in de EU in aanmerking zouden komen voor rechten- en contingentvrije behandeling op grond van de meestbegunstigingsrechten van de EU, kunnen meetellen alsof zij van oorsprong zijn uit die SADC-EPO-staat, wanneer zij zijn verwerkt in een aldaar geproduceerd product, op voorwaarde dat er geen antidumping— of antiontwijkingsrechten gelden ten aanzien van dit materiaal uit het land van oorsprong
  • Cumulatie met betrekking tot materialen van oorsprong uitandere landen die preferentiële rechten- en contingentvrije toegang tot de EU genieten, waardoor materialen van oorsprong uit landen die rechten- en contingentvrije toegang tot de EU genieten, als van oorsprong uit een SADC-EPO-staat kunnen worden beschouwd indien zij bij de vervaardiging van een product worden gebruikt, mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Deze cumulatie is momenteel niet van toepassing.
Afwijkingen

Op verzoek van een SADC-EPO-staat kan onder specifieke voorwaarden een specifieke afwijking worden toegestaan om de oorsprongsregels te versoepelen voor specifieke producten van oorsprong uit specifieke landen. Momenteel zijn er geen specifieke afwijkingen van toepassing.

Andere vereisten

Het product moet ook voldoen aan alle andere toepasselijke voorschriften van het protocol, zoals ontoereikende be- of verwerking of de regel inzake direct vervoer:

Vervoer door een derde land: regel inzake direct vervoer

In de economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de SADC moeten producten van oorsprong van de EU naar een SADC-EPO-staat (en omgekeerd) worden vervoerd zonder verdere verwerking in een derde land.

Sommige bewerkingen kunnen in een derde land worden uitgevoerd als de producten onder douanetoezicht blijven, zoals

  • het toevoegen of aanbrengen van merktekens, etiketten, zegels of documentatie om te waarborgen dat aan specifieke binnenlandse vereisten van het invoerende land wordt voldaan
  • producten in goede staat bewaren
  • opslag
  • splitsing van zendingen

In geval van twijfel kunnen de douaneautoriteiten de aangever verzoeken het bewijs van naleving te leveren, dat op enigerlei wijze kan worden geleverd, met inbegrip van contractuele vervoersdocumenten zoals cognossementen of feitelijk of concreet bewijsmateriaal op basis van merktekens of nummering van de colli of enig bewijs met betrekking tot de goederen zelf.

Teruggave van douanerechten

Terugbetaling van eerder betaalde rechten op niet van oorsprong zijnde materialen die zijn gebruikt voor de vervaardiging van een product dat onder een preferentieel tarief wordt uitgevoerd, is toegestaan in het kader van de economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de SADC.

Oorsprongsprocedures

De oorsprongsprocedures voor het aanvragen van een preferentieel tarief en de controle door de douaneautoriteiten zijn beschreven in titel IV inzake bewijzen van oorsprong en titel V inzake regelingen voor administratieve samenwerking.

Hoe kunt u aanspraak maken op een preferentieel tarief?

Om voor een preferentiële behandeling in aanmerking te komen, moet u een bewijs van oorsprong overleggen.

  • u zult nodig hebben:
  • het bewijs van oorsprong blijft geldig gedurende 10 maanden vanaf de datum van afgifte.
  • er is geen bewijs van oorsprong vereist wanneer:
    • de totale waarde van de producten niet meer bedraagt dan 500 EUR voor kleine verpakkingen, of
    • 1,200 EUR voor producten die deel uitmaken van de persoonlijke bagage van reizigers
Certificaat inzake goederenverkeer EUR.1
  • een model van een EUR.1-certificaat is opgenomen in bijlage III en geeft instructies voor het invullen ervan.
  • Certificaten inzake goederenverkeer EUR.1 worden afgegeven door de douaneautoriteiten van het land van uitvoer.
  • de exporteur die het certificaat aanvraagt, moet bereid zijn documenten over te leggen waaruit blijkt dat de betrokken producten van oorsprong zijn.
Oorsprongsverklaring (eigen verklaring van de exporteur)

Exporteurs kunnen zelf verklaren dat hun product van oorsprong is uit de EU of een SADC-EPO-staat door een oorsprongsverklaring over te leggen. Dit kan worden gedaan door:

  • toegelaten exporteurs, of
  • door een exporteur, mits de totale waarde van de zending niet meer dan 6,000 EUR bedraagt

 

Toegelaten exporteurs

De douaneautoriteiten van het land van uitvoer kunnen exporteurs die veelvuldig producten verzenden waarop deze overeenkomst van toepassing is, toestaan oorsprongsverklaringen op te stellen, ongeacht de waarde van de betrokken producten.

Een exporteur die een dergelijke vergunning aanvraagt, moet de douaneautoriteiten alle nodige garanties bieden om de oorsprong van de producten en de naleving van de andere voorwaarden van dit protocol te controleren.

De douaneautoriteiten kunnen de status van toegelaten exporteur intrekken in geval van misbruik.

 

Wat moet de oorsprongsverklaring bevatten?

  • om een oorsprongsverklaring op te stellen, moet de exporteur de volgende verklaring (in de juiste taal) op de factuur, pakbon of ander handelsdocument typen, stempelen of drukken:„De exporteur van de producten waarop dit document betrekking heeft (douanevergunning nr....) ) verklaart dat deze producten, tenzij duidelijk anders is aangegeven, van preferentiële oorsprong zijn.”
  • De tekst van de oorsprongsverklaring kan in een van de officiële talen van de EU worden opgesteld en is opgenomen in bijlage IV. Controleer bij uw douaneautoriteiten of zij extra eisen stellen.
  • u moet uw oorsprongsverklaring met de hand ondertekenen. Als u toegelaten exporteur bent, bent u van deze verplichting vrijgesteld op voorwaarde dat u uw douaneautoriteiten een schriftelijke verklaring doet toekomen dat u de volledige verantwoordelijkheid aanvaardt voor elke aangifte ter identificatie van u.

Indiening

  • een oorsprongsverklaring kan door de exporteur worden opgesteld bij de uitvoer van de producten waarop zij betrekking heeft, of na de uitvoer, mits deze in het land van invoer uiterlijk twee jaar na de invoer van de producten waarop zij betrekking heeft, wordt aangeboden.
  • bij het invullen van een oorsprongsverklaring moet u bereid zijn documenten over te leggen waaruit de oorsprong van uw producten blijkt.

Controle van de oorsprong

De douaneautoriteiten kunnen nagaan of een ingevoerd product inderdaad van oorsprong is of aan andere oorsprongseisen voldoet. De economische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de SADC is gebaseerd op de volgende beginselen:

  • de controle is gebaseerd op administratieve samenwerking tussen de douaneautoriteiten van de partij van invoer en de partij van uitvoer.
  • controles van de oorsprong van de producten worden uitgevoerd door de plaatselijke douane — bezoeken van de partij van invoer aan de exporteur zijn niet toegestaan.

De autoriteiten van de partij van uitvoer stellen de oorsprong vast en stellen de autoriteiten van de partij van invoer in kennis van de resultaten.

Productvoorschriften

Technische voorschriften en voorschriften

  • kom meer te weten over de technische vereisten, regels en procedures waaraan goederen moeten voldoen om in de Europese Unie te worden ingevoerd.
  • Zoek de specifieke regels en voorschriften die van toepassing zijn op uw product en het land van oorsprong in de database My Trade Assistant.

Veiligheids- en gezondheidseisen SPS

Douanedocumenten en -procedures

Voor een beschrijving van de wijze waarop de oorsprong van uw producten moet worden aangetoond om aanspraak te maken op preferentiële tarieven en van de regels inzake de controle van de oorsprong door de douaneautoriteiten, zie het deel over de oorsprongsregels hierboven.

Lees meer over andere douanedocumenten en -procedures die nodig zijn voor invoer in de Europese Unie.

Meer informatie over douaneprocedures voor in- en uitvoer in het algemeen vindt u op de website van DG Belastingen en douane-unie.

Intellectuele eigendom en geografische aanduidingen

De EPO omvat een bilateraal protocol tussen de EU en Zuid-Afrika inzake de bescherming van geografische aanduidingen en de handel in wijn en gedistilleerde dranken.

  • de EU beschermt meer dan 100 Zuid-Afrikaanse namen zoals Rooibos, de beroemde infusie uit Zuid-Afrika, en tal van wijnnamen zoals Stellenbosch en Paarl.
  • Zuid-Afrika beschermt meer dan 250 EU-namen, verspreid over de categorieën levensmiddelen, wijnen en gedistilleerde dranken

Dit betekent bijvoorbeeld dat een producent in een ander land dan Zuid-Afrika geen thee uit een fabriek uit zijn eigen grondgebied onder de symbolisch belangrijke naam Rooibos in de handel kan brengen. Hetzelfde geldt voor de traditionele EU-productnamen.

Handel in diensten

Overheidsopdrachten

Investeringen

Andere gebieden

Mededinging

  • de EU heeft een einde gemaakt aan de exportsubsidies voor alle producten die naar SADC-EPO-landen worden uitgevoerd
  • de EU heeft maatregelen met productie- en handelsverstorende effecten tot een minimum beperkt
  • als de lokale industrie bedreigd wordt door de toename van de invoer uit Europa, maken EPO’s het mogelijk maatregelen te nemen om industriële sectoren en opkomende industrieën te beschermen.

Geschillenbeslechting

In het kader van de SADC-EPO worden geschillen beslecht door middel van overleg of bemiddeling, en uiteindelijk via arbitrage. Na een arbitrageprocedure neemt de partij waartegen de klacht gericht is alle nodige maatregelen om de uitspraak na te leven. In geval van niet-naleving heeft de andere partij recht op compensatie of mag hij alle passende maatregelen nemen, zoals de verhoging van de rechten.

Duurzame ontwikkeling

De SADC-EPO is uitdrukkelijk gebaseerd op de „essentiële en fundamentele” elementen van de Overeenkomst van Cotonou, namelijk mensenrechten, democratische beginselen, de rechtsstaat en goed bestuur. De overeenkomst bevat dus enkele van de sterkste formuleringen op het gebied van rechten en duurzame ontwikkeling die in EU-overeenkomsten beschikbaar zijn.

  • de „niet-uitvoeringsclausule” houdt in dat „passende maatregelen” (zoals bepaald in de Overeenkomst van Cotonou) kunnen worden genomen indien een partij haar verplichtingen met betrekking tot de essentiële elementen niet nakomt. Dit kan de opschorting van handelsvoordelen omvatten.
  • de gezamenlijke EPO-instellingen zijn belast met het toezicht op en de beoordeling van het effect van de tenuitvoerlegging van de EPO’s op de duurzame ontwikkeling van de partijen. Overeenkomstig de Overeenkomst van Cotonou is er een duidelijke rol weggelegd voor het maatschappelijk middenveld en parlementsleden.

Regionale integratie

De SADC-EPO heeft evenzeer betrekking op de handel tussen de SADC-EPO-landen als op handel met de EU.

  • de oorsprongsregels van de SADC-EPO ondersteunen de ontwikkeling van nieuwe waardeketens in de regio. De bepalingen inzake de optelling maken het mogelijk om aan de grens van de EU kortingen toe te passen op fruit dat in het ene land van de regio wordt geoogst en vervolgens in een ander land wordt geconserveerd en ingeblikt. Dit soort flexibele oorsprongsregels komt ten goede aan bedrijven in de landbouw-, visserij- en industriële sectoren.
  • de SADC-EPO harmoniseert de tarieven van de douane-unie van zuidelijk Afrika die worden opgelegd voor invoer van oorsprong uit de EU en verbetert bijgevolg de werking van de douane-unie. Op die manier versterkt de SADC-EPO de regionale integratie
  • elke SADC-EPO-staat heeft ermee ingestemd dat elk voordeel dat hij aan de EU heeft verleend, ook wordt uitgebreid tot de andere SADC-EPO-staten.

Capaciteitsopbouw en technische bijstand

De EU verleent technische bijstand in het kader van Hulp voor Handel. Dit helpt landen hun douaneprocedures aan te passen en papierwerk te verminderen. Voor u betekent dit minder haspelheid bij het omgaan met de douane.

Nuttige links en documenten

Deze pagina delen:

Snelle links