Economische partnerschapsovereenkomsten (EPO's)

Meer informatie over de economische partnerschapsovereenkomsten van de EU met partners in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS).

In één oogopslag

Economische partnerschapsovereenkomsten (EPO's) zijn handels- en ontwikkelingsovereenkomsten waarover is onderhandeld tussen de EU en de landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS). Zij stellen de EU-markten volledig en onmiddellijk open, terwijl de ACS-partners gedurende overgangsperioden slechts gedeeltelijk openstaan voor EU-invoer.

 

EPO-overeenkomsten:

  • "op maat gemaakt" zijn om aan specifieke nationale en regionale omstandigheden te voldoen;
  • verenigbaar zijn met de WTO en verder gaan dan conventionele vrijhandelsovereenkomsten door de nadruk te leggen op de ontwikkeling van de ACS-landen, sociaal-economische omstandigheden en samenwerking en technische bijstand om de ACS-landen te helpen ten volle van de overeenkomsten te profiteren;
  • ruimte bieden voor een brede handelssamenwerking op gebieden als sanitaire normen en andere normen;
  • gezamenlijke instellingen hebben die toezicht houden op de uitvoering van de overeenkomsten en handelskwesties op een coöperatieve manier aanpakken; en
  • zijn ontworpen als aanjagers van verandering die zullen bijdragen tot hervormingen en goed economisch bestuur, het aantrekken van investeringen en het stimuleren van duurzame economische groei in ACS-partners.

Begunstigde landen

In totaal voeren 33 ACS-landen al EPO's uit in zeven regio's:

Zie een overzicht van de uitvoering van de EPO in verschillende partnerlanden.

Asymmetrische bepalingen ten gunste van de ACS-landen

EPO's voorzien in asymmetrische bepalingen ten gunste van ACS-landen, zoals de uitsluiting van gevoelige producten van liberalisering, lange liberaliseringsperioden, flexibele oorsprongsregels en speciale waarborgen en maatregelen voor landbouw, voedselzekerheid en de bescherming van de opkomende industrie.

  • Terwijl de EU-markten onmiddellijk en volledig worden opengesteld, hebben de ACS-landen 15 jaar de tijd om zich open te stellen voor EU-invoer (met bescherming voor gevoelige invoer) en in uitzonderlijke gevallen tot 25 jaar. Bovendien zullen producenten van 20 % van de meest gevoelige goederen permanent tegen concurrentie worden beschermd.

Tarieven

  • De EU kent nulrechten en nulquota toe aan invoer uit ACS-landen. De toegang tot de EU-markt is permanent, volledig en gratis voor alle producten van EPO-partners.
  • ACS-landen geleidelijk afschaffen van de rechten, over een periode van 15-25 jaar. Gevoelige producten zoals levensmiddelen kunnen volledig van liberalisering worden uitgesloten. Als de invoer van bepaalde EU-goederen in ACS-landen plotseling toeneemt, gelden waarborgen zoals invoercontingenten. Sommige EPO's staan ACS-landen toe om nieuwe rechten op te leggen om specifieke ontwikkelingsgerelateerde redenen.
  • Gebruik de zoekoptie van Mijn handelsassistent om de exacte informatie over rechten en tarieven voor uw specifieke product te vinden, rekening houdend met het land van oorsprong en bestemming. Neem bij twijfel contact op met uw douaneautoriteiten.

Oorsprongsregels

Om in aanmerking te komen voor een preferentiële behandeling, moet uw product voldoen aan de oorsprongsregels in het kader van de overeenkomst. Raadpleeg het interactieve instrument voor zelfbeoordeling van oorsprongsregels (ROSA) in Mijn handelsassistent om na te gaan of uw product aan de oorsprongsregels voldoet en hoe u de juiste documenten kunt opstellen.

Flexibele oorsprongsregels stellen ACS-landen in staat producten uit te voeren met inputs uit andere landen, met name in belangrijke sectoren, zoals landbouw, visserij en textiel en kleding. Zo kan een textielproduct rechtenvrij de EU binnenkomen als ten minste één productiefase – zoals weven of breien – in een EPO-land heeft plaatsgevonden.

Tolerantie

Toleranties die in de EPA's zijn opgenomen, zijn milder dan de gebruikelijke. Deze bedragen 15 % van de prijs af fabriek van het eindproduct, in plaats van 10 % zoals voorzien in de meeste overeenkomsten van de EU. Voor textiel en kleding gelden specifieke toleranties.

Cumulatie

De algemene bepalingen van de EPO's omvatten de volgende soorten cumulatie:

  • Bilaterale cumulatie met de EU
  • Diagonale cumulatie en volledige cumulatie met LGO en ACS-landen. Er kunnen verschillen zijn in de bepalingen die van toepassing zijn in de verschillende EPO’s. Controleer de relevante bepalingen voor elke EPO. In de meeste uitgevoerde EPO's is cumulatie met alle ACS-landen (zoals gedefinieerd in elke EPO) alleen van toepassing als:
    • de landen die betrokken zijn bij het verkrijgen van de oorsprongsstatus overeenkomsten voor administratieve samenwerking hebben gesloten;
    • de inputs en de eindproducten de oorsprong hebben verkregen door toepassing van dezelfde oorsprongsregels als die welke in de EPO zijn opgenomen.
  • Cumulatie met naburige ontwikkelingslanden. Materialen van oorsprong uit een buurland (dat deel uitmaakt van een coherente geografische entiteit) dat geen ACS-staat is, kunnen als materialen van oorsprong uit de EPO-staten worden beschouwd wanneer zij in een aldaar verkregen product worden verwerkt. Houd er rekening mee dat:
    • De lijst van wat als buurland wordt beschouwd, is in elk protocol opgenomen.
    • Om dit type cumulatie toe te passen, moeten de EPO-landen daarom verzoeken.
    • In dit geval worden de oorsprongsregels die van toepassing zijn op de inputs uit de buurlanden in elke EPO vastgesteld.

Rechtstreeks vervoer

Het bewijs van rechtstreeks vervoer moet worden voorgelegd aan de douaneautoriteiten van het land van invoer.

Rechtstreeks vervoer tussen een staat in Oostelijk en Zuidelijk Afrika (ESR) en de EU (of over het grondgebied van de andere in de artikelen betreffende cumulatie genoemde landen) is van toepassing. Producten van oorsprong mogen via pijpleidingen over een ander grondgebied dan dat van een OZA-staat of de EU worden vervoerd.

Rechtstreeks vervoer tussen een Stille-Oceaanstaat en de EU (of over het grondgebied van de andere in de artikelen betreffende cumulatie genoemde landen) is van toepassing. Hetzelfde beginsel geldt voor het vervoer van goederen tussen de EPO-Cariforum-staten en de EU.

Voor de EPO tussen de EU en de SADC worden de strengere voorwaarden van de bepaling inzake "rechtstreeks vervoer" vervangen door een nieuw systeem dat "niet-wijziging" wordt genoemd. De niet-wijzigingsregel maakt overlading, opslag en splitsing van zendingen op het grondgebied van derde landen mogelijk.

Terugbetaling van rechten

Dit betekent dat om terugbetaling kan worden verzocht voor rechten die zijn betaald op materialen die eerder voor verdere verwerking zijn ingevoerd en vervolgens zijn uitgevoerd naar een land dat een economische partnerschapsovereenkomst met de EU heeft ondertekend.

Vaartuigcondities

Vissen die in volle zee en in de exclusieve economische zones van EPO-landen worden gevangen, kunnen alleen als van oorsprong uit een EPO-land worden beschouwd wanneer zij worden gevangen door vaartuigen die aan bepaalde criteria voldoen. Deze criteria verwijzen naar de plaats van registratie van een vaartuig, naar de vlag waaronder zij "zeilen" en naar hun eigendom.

Op grond van de EPO-oorsprongsregels is er geen specifieke eis met betrekking tot de nationaliteit van de bemanning, kapiteins of officieren. Deze vereisten, die in de oorspronkelijke Overeenkomst van Cotonou waren opgenomen, zijn geschrapt om het verlenen van oorsprong aan door EPO-landen gevangen vis te vergemakkelijken.

Door de bepalingen inzake cumulatie kunnen verschillende EPO-staten aan deze voorwaarden voldoen.

Productspecifieke oorsprongsregels

De productspecifieke voorschriften zijn opgenomen in bijlage II bij elk protocol. Voor sommige EPO’s zijn echter enkele meer versoepelde regels opgenomen in bijlage 2A.

 

Gebruik de zoekoptie van Mijn handelsassistent om de regels te vinden die van toepassing zijn op uw specifieke product, op basis van het land van oorsprong en het land van bestemming.

 

Afwijkingen

In aanvulling op deze bepalingen zijn in het kader van verschillende EPO's afwijkingen van de specifieke regel voor een product toegestaan. Zo heeft de EPO EU-Cariforum de Dominicaanse Republiek een afwijking toegestaan (zie de EPO EU-Cariforum voor specifieke regels voor kleding), hebben de EPO EU-ESA en de EPO EU-Stille Oceaan een afwijking toegestaan voor tonijnconserven (zie de EPO EU-ESA voor specifieke regels voor tonijnconserven) en tot slot hebben de EPO-landen van de SADC op verschillende gebieden, waaronder tonijn en kreeft, een afwijking gekregen. (zie voor Namibië een specifieke regel voor witte tonijn en voor Mozambique een specifieke regel voor garnalen, garnalen en kreeft).

Bewijzen van oorsprong

  • Om toegelaten exporteur te worden, moet u aan uw douaneautoriteiten de oorsprong van uw producten kunnen aantonen, evenals alle andere vereisten die zij kunnen opleggen.

De douaneautoriteiten kunnen uw status van toegelaten exporteur intrekken in geval van misbruik. Neem voor meer informatie over de procedures contact op met uw douaneautoriteiten.

  • Om voor preferentiële rechten in aanmerking te komen, moeten producten van oorsprong uit EPO-landen vergezeld gaan van een bewijs van oorsprong. Het bewijs van oorsprong blijft 10 maanden geldig. Dit kan ook
    • een certificaat inzake goederenverkeer EUR.1, afgegeven door de douaneautoriteiten van het land van uitvoer. De exporteur (of gemachtigde vertegenwoordiger) die een certificaat aanvraagt, moet bereid zijn desgevraagd documenten over te leggen waaruit de oorsprong van de betrokken producten blijkt en die aan de andere voorwaarden van het Protocol betreffende de oorsprongsregels voldoen; of
    • een factuurverklaring – afgegeven door een exporteur, voor zendingen met een waarde van 6 000 EUR of minder, of door toegelaten exporteurs, voor zendingen van welke waarde dan ook.
  • Wanneer u een factuurverklaring invult, moet u bereid zijn documenten over te leggen waaruit de oorsprong van uw producten blijkt en die voldoen aan de andere eisen van het Protocol betreffende de oorsprongsregels.

 

De juiste modellen voor het certificaat inzake goederenverkeer EUR.1 en de factuurverklaring zijn te vinden in elke EPO-overeenkomst, als bijlagen bij het protocol betreffende de definitie van het begrip "producten van oorsprong" en methoden van administratieve samenwerking.

Controle van de oorsprong

De douaneautoriteiten kunnen nagaan of een ingevoerd product inderdaad van oorsprong is of aan andere oorsprongsvereisten voldoet. De verificatie is gebaseerd op:

  • administratieve samenwerking tussen de douaneautoriteiten van de partij van invoer en de partij van uitvoer
  • controles door de plaatselijke douane — bezoeken van de partij van invoer aan de exporteur zijn niet toegestaan

De autoriteiten van de partij van uitvoer bepalen de oorsprong en stellen de autoriteiten van de partij van invoer in kennis van de resultaten.

Productvereisten

Technische voorschriften en voorschriften

  • Kom meer te weten over de technische vereisten, regels en procedures waaraan goederen moeten voldoen om in de Europese Unie te worden ingevoerd.
  • Zoek naar de specifieke regels en voorschriften die van toepassing zijn op uw product en het land van oorsprong in de Trade Assistant-database. Om de vereisten voor uw product te bekijken, moet u eerst de douanecode ervan identificeren. Als u de douanecode niet kent, kunt u ernaar zoeken met de naam van uw product in de ingebouwde zoekmachine.

Gezondheids- en veiligheidseisen SPS

  • Lees meer over de gezondheids-, veiligheids-, sanitaire en fytosanitaire (SPS) normen waaraan goederen moeten voldoen om in de Europese Unie te worden ingevoerd.
  • Zoek de gezondheids-, veiligheids- en SPS-regels die van toepassing zijn op uw product en het land van herkomst in de Trade Assistant-database. Om de vereisten voor uw product te bekijken, moet u eerst de douanecode ervan identificeren. Als u de douanecode niet kent, kunt u ernaar zoeken met de naam van uw product met de ingebouwde zoekmachine.

Documenten en procedures voor douaneafhandeling

Procedures voor het aantonen en controleren van de oorsprong

Voor een beschrijving van de wijze waarop de oorsprong van uw producten kan worden aangetoond om aanspraak te kunnen maken op een preferentieel tarief en van de regels met betrekking tot de controle van de oorsprong door de douaneautoriteiten, raadpleegt u het deel over oorsprongsregels hierboven.  

Andere documenten

Meer informatie over andere inklaringsdocumenten en -procedures die nodig zijn voor invoer in de Europese Unie.

Intellectuele eigendom en geografische aanduidingen

Handel in diensten

Overheidsopdrachten

Investeringen

Andere gebieden

Mededinging

  • Sinds 2014 is de EU gestopt met exportsubsidies voor alle producten die naar EPO-landen worden uitgevoerd.
  • De EU heeft maatregelen met productie- en handelsverstorende gevolgen tot een minimum beperkt
  • Als de lokale industrie wordt bedreigd door invoerpieken uit Europa, maken de EPO's het mogelijk maatregelen te nemen om industriële sectoren en opkomende industrie te beschermen.

Duurzame ontwikkeling

Sommige EPO’s, zoals de EPO EU-SADC en de EPO EU-CARIFORUM, bevatten specifieke bepalingen inzake handel en duurzame ontwikkeling. De EPO tussen de EU en Kenia omvat met name krachtige handels- en duurzaamheidsverbintenissen, met inbegrip van bindende bepalingen inzake arbeidsaangelegenheden, gendergelijkheid, milieu en de bestrijding van klimaatverandering.

Het maatschappelijk middenveld houdt toezicht op en adviseert over de uitvoering van de EPO EU-Kenia, met inbegrip van de duurzaamheidsbepalingen ervan, in het kader van de interne adviesgroepen (DAG’s). Deze zijn samengesteld uit representatieve bedrijfsorganisaties, vakbonden en ngo's van beide zijden.

EPO’s zijn uitdrukkelijk gebaseerd op de “essentiële en fundamentele” elementen van de Overeenkomst van Samoa, namelijk mensenrechten, democratische beginselen, de rechtsstaat en goed bestuur.

  • De "niet-uitvoeringsclausule" betekent dat "passende maatregelen" (zoals uiteengezet in de Overeenkomst van Samoa) kunnen worden genomen indien een partij haar verplichtingen met betrekking tot de essentiële elementen niet nakomt. Dit kan de opschorting van handelsvoordelen omvatten.
  • De gezamenlijke EPO-instellingen hebben tot taak het effect van de uitvoering van de EPO's op de duurzame ontwikkeling van de partijen te monitoren en te beoordelen.

Regionale integratie

EPO's hebben tot doel bij te dragen tot regionale economische integratie. Regionale preferentieclausules in EPO’s bepalen dat landen in dezelfde regio elkaar ten minste dezelfde voordelen bieden als de EU.

EPO's gaan dus net zozeer over handel tussen de landen in een EPO als over handel met de EU.

  • De EU biedt ontwikkelingshulp en maatregelen voor de opbouw van handelscapaciteit om ACS-landbouwers te ondersteunen bij de naleving van sanitaire, fytosanitaire en andere landbouwnormen.

Capaciteitsopbouw en technische bijstand

Samen met elke EPO verleent de EU technische bijstand op het gebied van hulp voor handel. Dit helpt landen om hun douaneprocedures aan te passen en het papierwerk te verminderen. Voor u betekent dit minder gedoe bij het omgaan met de douane.

Snelle links