Limistéar Domhain Cuimsitheach Saorthrádála idir an tAontas agus an Mholdóiv

Sracfhéachaint ar an gcomhaontú

Síníodh an Comhaontú Comhlachais idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Moldóive i mí an Mheithimh 2014 agus tá sé i bhfeidhm go hiomlán ó mhí Iúil 2016.

Chomhaontaigh an dá thaobh a dtrádáil dhéthaobhach a léirscaoileadh a thuilleadh faoi Airteagal 147 de LDCST in 2020 agus 2025. An t-athbhreithniú is déanaí, a glacadh le Cinneadh 1/2025 ó Choiste Comhlachais AE-an Mholdóiv i ndáil le Cumraíocht Trádála, tháinig sé i bhfeidhm an 4 Deireadh Fómhair 2025.

Féach téacs iomlán agus iarscríbhinní an chomhaontaithe.

Cad iad na buntáistí a bhaineann le do ghnó?

Cuireann an Comhaontú réimse buntáistí ar fáil d’onnmhaireoirí agus d’allmhaireoirí an Aontais. Déanann sé taraifí a ísliú nó a bhaint, nósanna imeachta custaim a shimpliú, agus cruthaíonn sé timpeallacht trádála níos intuartha. Éascaíonn ailíniú na Moldóive de réir a chéile le reachtaíocht, caighdeáin agus nósanna imeachta an Aontais – go háirithe i réimsí amhail na rialacháin theicniúla agus an tsábháilteacht bia – an trádáil a thuilleadh.

Cé atá in ann onnmhairiú ón Aontas chuig an Moldóiv faoin gComhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an Mholdóiv?

Cuideachtaí de chuid an Aontais atá cláraithe i mBallstát den Aontas agus a bhfuil an doiciméadacht chustaim iomchuí acu, is féidir leo onnmhairiú chuig an Moldóiv faoi choinníollacha fabhracha an Chomhaontaithe Comhlachais idir an tAontas agus an Mholdóiv. Ar an gcaoi chéanna, féadfaidh cuideachtaí de chuid na Moldóive atá cláraithe i bPoblacht na Moldóive onnmhairiú chuig an Aontas faoin gcreat fabhrach céanna.

Cé atá in ann onnmhairiú chuig an Aontas ón Moldóiv faoin gComhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an Mholdóiv?

Chun easpórtáil chuig an Aontas faoin gcomhaontú idir an tAontas agus an Mholdóiv, ní mór duit a bheith i do chuideachta atá cláraithe i bPoblacht na Moldóive.

Príomhearnálacha trádála

Tá an tAontas ar cheann de na comhpháirtithe trádála is mó atá ag an Moldóiv. I measc na bpríomhearraí trádála idir an tAontas agus an Mholdóiv tá innealra agus fearais, táirgí glasraí, teicstílí agus earraí teicstíle, chomh maith le táirmhiotail.

Taraifí

Earraí tionsclaíocha

Ar dháta theacht i bhfeidhm sealadach an chomhaontaithe, chuir an tAontas deireadh leis na taraifí uile ar tháirgí tionsclaíocha ón Moldóiv, agus thosaigh an Mholdóiv ag cur deireadh de réir a chéile le taraifí le haghaidh táirgí áirithe thar idirthréimhse 3 go 5 bliana, amhail

• cineálacha áirithe plaistigh agus táirgí comhchosúla
• troscán
• táirgí teicstíle éagsúla (e.g. cairpéid agus éadaí)

Rinne an Mholdóiv a taraifí ar na táirgí sin a dhíchóimeáil go hiomlán faoin 1 Meán Fómhair 2019.

Earraí talmhaíochta

Laghdaíonn an comhaontú taraifí ar tháirgí talmhaíochta freisin.

Chuir an Mholdóiv deireadh, thar idirthréimhse 10 mbliana, le taraifí ar fhormhór a táirgí talmhaíochta amhail fíonta agus roinnt ullmhóidí bia.

Tá gealltanas tugtha ag an Moldóiv deireadh a chur le taraifí faoi tharaif-chuótaí sonracha le haghaidh roinnt táirgí íogaire.

An 19 Meán Fómhair 2025, ghlac an dá Pháirtí Cinneadh 1/2025 ó Choiste Comhlachais AE-na Moldóive i ndáil le Cumraíocht Trádála lena gcuirtear chun feidhme toradh an athbhreithnithe ar an Limistéar Domhain Cuimsitheach Saorthrádála faoi Airteagal 147 den Limistéar Domhain Cuimsitheach Saorthrádála. Foráiltear leis an gcinneadh sin go ndéanfar dleachtanna custaim ar earraí talmhaíochta nach bhfuil léirscaoilte cheana féin leis an Limistéar Domhain Cuimsitheach Saorthrádála a laghdú nó a dhíothú tuilleadh go cómhalartach. Tháinig cinneadh ACTC i bhfeidhm an 4 Deireadh Fómhair 2025.

Na taraif-chuótaí a d’oscail an Mholdóiv d’onnmhairí an Aontais, arna leasú tar éis an athbhreithnithe dheireanaigh faoi Airteagal 147 den Chomhaontú Comhlachais/DCFTA, sainmhínítear iad i bhFoscríbhinn A d’Iarscríbhinn XV-E mar a leanas:

An Mholdóiv - Cuóta ráta taraife (i dtonaí)

Dá réir sin, chuir an tAontas deireadh lena tharaifí ar tháirgí talmhaíochta ón gcéad lá, cé is moite de tháirgí íogaire sonracha a bhfuil allmhairí isteach san Aontas faoi réir taraif-chuótaí saor ó dhleacht. Sainmhínítear na taraif-chuótaí sin, arna leasú tar éis an athbhreithnithe dheireanaigh faoi Airteagal 147 de AA/DCFTA, i bhFoscríbhinn A d’Iarscríbhinn XV-E mar a leanas:

*Bainistítear na taraif-chuótaí sin ar bhonn prionsabal ‘tús freastail ar an gceann is túisce’. Is ón 1 Eanáir go dtí an 31 Nollaig atá an tréimhse iarratais. Sula n-easpórtálann tú chuig an Aontas Eorpach, seiceáil iarmhéid gach cuóta is infheidhme.

Má sháraíonn aon allmhairí a thagann isteach san Aontas na taraif-chuótaí sin, beidh feidhm ag dleacht chustaim NBF. Ina theannta sin, tabhair do d’aire go bhfuil torthaí agus glasraí áirithe faoi réir chóras an phraghais iontrála san Aontas. Is é seo an cás, mar shampla, le haghaidh cúcamar. Ciallaíonn sé go bhféadfar formhuirir a chur le muirir iompórtála d'earra má tá a phraghas iompórtála faoi bhun praghas iontrála sonraithe.

A mhéid a bhaineann le hallmhairí gairleoige, sú fíonchaor agus trátaí a bhí faoi réir taraif-chuótaí ar dtús, ón 4 Deireadh Fómhair 2025 i leith agus teacht i bhfeidhm an athbhreithnithe faoi Airteagal 147 den Chomhaontú Comhlachais/DCFTA, cuireadh an léirscaoileadh seo a leanas chun feidhme:

Ina theannta sin, áirítear in Iarscríbhinn XV-C liosta de tháirgí talmhaíochta ar féidir leis an Aontas ‘sásra frith-imchéimniúcháin’ a chur i bhfeidhm ina leith. Ciallaíonn sé sin, má sháraíonn allmhairí ón Moldóiv leibhéal áirithe, go gceadaítear don Aontas taraifí níos ísle a chur ar fionraí le haghaidh na dtáirgí sin ar feadh tréimhse 6 mhí.

Ní cheadaítear leis an gcomhaontú dleachtanna custaim ar onnmhairí. Cuimsíonn sé freisin clásal 'neamhghníomhaíochta' mar a thugtar air. Ciallaíonn an clásal sin nach féidir leis an Aontas ná leis an Moldóiv dleachtanna custaim a mhéadú ná dleachtanna nua a thabhairt isteach lena ndírítear ar earraí ón bpáirtí eile. Leis an gcomhaontú, cuirtear toirmeasc freisin ar shrianta cainníochtúla ar allmhairí agus ar onnmhairí (cé is moite de shrianta a cheadaítear de réir rialacha EDT, amhail Airteagal XI de GATT).

Faigh an ráta taraife is infheidhme maidir le do tháirge i Mo Chúntóir Trádála.

Rialacha tionscnaimh

Chun cáiliú le haghaidh cóir fhabhrach (dleacht chustaim níos ísle nó gan aon dleacht chustaim), ní mór do do tháirge rialacha áirithe a chomhlíonadh lena sainítear a thionscnamh, na rialacha tionscnaimh, a leagtar síos sa Choinbhinsiún Uile-Eora-Mheánmhara.

Féach anuirlis idirghníomhach Féinmheasúnaithe Rialacha Tionscnaimh (ROSA)i Mo Chúntóir Trádála chun a mheas an gcomhlíonann do tháirge na rialacha tionscnaimh agus chun a fháil amach conas na doiciméid chearta a ullmhú. Tá tuilleadh eolais ar fáil maidir le conas ROSA a úsáid

Má tá tú nua ar an ábhar, is féidir leat réamhrá a fháil ar na príomhchoincheapa sa rannán earraí.

Ceanglais táirge

Rialacha agus ceanglais theicniúla

Tá bearta déanta ag an Moldóiv chun a reachtaíocht, a caighdeáin agus a nósanna imeachta maidir le bacainní teicniúla ar thrádáil a chomhfhogasú do reachtaíocht, caighdeáin agus nósanna imeachta an Aontais. Fágann sé sin go bhfuil sé níos éasca duit trádáil a dhéanamh idir an Mholdóiv agus an tAontas.

Tá comhfhogasú déanta ag an Moldóiv ar rialacháin lena n-áirítear

• táirgí a chreidiúnú agus a mhargú. Leagtar amach leis sin modúil na nósanna imeachta um measúnú comhréireachta
• sábháilteacht ghinearálta táirgí lena leagtar amach critéir maidir leis an méid atá le cur san áireamh agus táirge á chinneadh mar tháirge sábháilte, agus lena gcinntear cathain is ceart táirge a thoirmeasc toisc go bhfuil riosca tromchúiseach don tsláinte agus don tsábháilteacht ag baint leis

Chun liosta de na rialacháin sin agus de reachtaíocht eile atá curtha chun feidhme ag an Moldóiv a fháil, féach Iarscríbhinn XVI a ghabhann leis an gComhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an Mholdóiv.

Chomhaontaigh an Mholdóiv freisin comhfhogasú a dhéanamh

• ceanglais sábháilteachta maidir le raon leathan táirgí lena n-áirítear innealra, ardaitheoirí, bréagáin, feistí leighis agus soithí brú simplí
• táirgí nach bhfuil lipéad Conformité Européenne (CE) ag teastáil ina leith, e.g. táirgí cosmaideacha, mótarfheithiclí, ceimiceáin agus cógaisíocht

I dtéarmaí caighdeán, tá an Mholdóiv

• caighdeáin idirnáisiúnta agus Eorpacha a ghlacadh de réir dea-chleachtas
• tá siad tiomanta d’aon chaighdeáin náisiúnta atá ag teacht salach ar a chéile a aisghairm. Áirítear leis sin aon chaighdeáin GOST atá ag teacht salach ar a chéile (GosudarstvennyStandart)a úsáidtear i stáit iar-Shóivéadacha - bhunaigh comhlacht náisiúnta na Moldóive um chaighdeánú seacht gcoiste theicniúla chun caighdeáin atá ag teacht salach ar a chéile a shainaithint chun aisghairm a dhéanamh

Más mian leat earraí a iompórtáil isteach san Aontas ón Moldóiv ó mhonaróir a roghnaigh a sonraíochtaí féin a úsáid ón Moldóiv, ní mór duit Dearbhú Comhréireachta AE arna shíniú ag an monaróir a fháil.

Deimhnítear agus dearbhaítear i nDearbhú Comhréireachta an Aontais go gcomhlíonann na táirgí lena mbaineann na ceanglais agus na caighdeáin ábhartha. Tar éis dó é sin a chur i gcrích, is féidir leis an monaróir an lipéad Conformité Européenne (CE) a cheangal lena n-earraí, rud a léiríonn gur chomhlíon sé caighdeáin an Aontais.

Má roghnaíonn do mhonaróir comhréireacht a chruthú trí Dhearbhú Comhréireachta de chuid an Aontais, d’fhéadfadh sé go gcosnódh sé níos mó airgid agus ama ná a bheith ag obair le caighdeáin chomhchuibhithe an Aontais lena dtugtar coibhéis.

Féach ar na caighdeáin chomhchuibhithe atá grúpáilte de réir na dtreoracha maidir le táirgí earnála atá ann cheana.

Teagmhálacha le haghaidh ceanglais theicniúla

Conas a bheidh a fhios agam go bhfuil na hearraí atá á n-allmhairiú agam isteach san Aontas i gcomhréir le rialacháin agus caighdeáin an Aontais?

Má tá earraí á n-allmhairiú isteach san Aontas agat lena mbaineann ardriosca do leas an phobail (e.g. soithí brú, ardaitheoirí agus innealra áirithe), ní mór do Chomhlacht faoina dTugtar Fógra (ar eagraíocht shonrach í de ghnáth amhail saotharlanna nó comhlachtaí cigireachta agus deimhniúcháin atá creidiúnaithe ag rialtas na Moldóive) measúnú comhréireachta a dhéanamh.

Déanann an Aireacht Geilleagair agus Bonneagair faireachán ar fho-institiúidí atá freagrach as cúraimí amhail nósanna imeachta um measúnú comhréireachta, fíoruithe méadreolaíocha agus creidiúnú cuideachtaí. Áirítear ar na hinstitiúidí sin:

• Institiúid na Moldóive um Chaighdeánú (ISM), atá freagrach as beartas náisiúnta a fhorbairt i réimse an chaighdeánaithe agus as catalóg de rialacháin agus caighdeáin theicniúla na Moldóive a chothabháil
• Aireacht Sláinte, Saothair agus Cosanta Sóisialta na Moldóive, atá freagrach as caighdeáin agus noirm le haghaidh earraí bia agus táirgí tobac. I ndáil leis an méid sin, tá sé de chúram air an creat dlíthiúil náisiúnta a choigeartú do rialacháin idirnáisiúnta nó réigiúnacha

Tabhair do d’aire, i gcás líon mór earraí, go mbeidh ort deimhniú éigeantach a fháil, ar féidir le ceann de na hinstitiúidí creidiúnaithe um measúnú comhréireachta é a dheonú.

Tá an tAontas agus an Mholdóiv ag obair faoi láthair ar chineál comhaontaithe um aitheantas frithpháirteach lena gceadófar táirgí tionsclaíocha áirithe a chomhlíonann na ceanglais chomhréireachta a chur ar an margadh gan tuilleadh tástála ná nósanna imeachta comhréireachta.

Ceanglais sláinte agus sábháilteachta – SPS

Sábháilteacht bia, sláinte ainmhithe agus plandaí

Maidir le trádáil i dtráchtearraí plandaí, talmhaíochta agus bia atá feasach ar shláinte agus sábháilteacht an duine agus ainmhithe, chomhaontaigh an Mholdóiv dlíthe an Aontais a chomhfhogasú, lena n-áirítear

• rialacha maidir le sábháilteacht táirgí agraibhia
• rialacha sonracha maidir le beatha ainmhithe
• rialacha maidir le horgánaigh ghéinmhodhnaithe
• rialacha maidir le hearraí leighis chun críoch tréidliachta

Chun liosta de na táirgí uile a chumhdaítear a fháil, féach Iarscríbhinn XVII-A a ghabhann leis an gComhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an Mholdóiv.

An bhfuil sé beartaithe agat earraí a iompórtáil isteach san Aontas ón Moldóiv?

• ní mór do d'earraí a bheith cláraithe leis an nGníomhaireacht Náisiúnta um Shábháilteacht Bia (ANSA)
• ní mór duit dearbhú a chur isteach ina dtugtar fógra do ANSA faoi na hearraí sonracha atá á n-allmhairiú agat
• ní mór duit Deimhniú Fíteashláintíochta a eisíodh sa Mholdóiv a fháil, rud a fhágann gur féidir le d’earraí teacht isteach san Aontas

Tabhair faoi deara le do thoil

• má tá aon earraí atá liostaithe mar speicis faoin gCoinbhinsiún maidir le Trádáil Idirnáisiúnta i Speicis i mBaol (CITES) á n-allmhairiú isteach san Aontas agat, ní cheadófar duit é sin a dhéanamh ach amháin le cead ó Aireacht Talmhaíochta, Forbartha Réigiúnaí agus Comhshaoil na Moldóive. An bhfuil do chuid maith liostaithe? Faigh amach anseo
• má tá aon substaintí agus ábhair cheimiceacha thocsaineacha á n-allmhairiú isteach san Aontas agat, ní mór duit cead allmhairiúcháin a fháil ó Aireacht Talmhaíochta na Moldóive
• má tá aon cheimiceáin thocsaineacha á n-allmhairiú agat, ní mór duit teagmháil a dhéanamh le do Phointe Teagmhála Oifigiúil náisiúnta (OCP)

Tá an Roinn Sláinte Ainmhithe atá sannta don Ghníomhaireacht Náisiúnta um Shábháilteacht Bia freagrach as rialuithe tréidliachta ar ainmhithe beo sa Mholdóiv. Chun liosta forálacha mionsonraithe a fháil maidir le conas galair ainmhithe nó plandaí agus éisc a láimhseáil, féach Iarscríbhinn XVIII-A a ghabhann leis an gComhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an Mholdóiv.

Teagmhálacha le haghaidh Riachtanais Sláintíochta/Fíteashláintíochta (SPS)

Bacainní Teicniúla ar Thrádáil

Cé go bhfuil rialacha teicniúla tábhachtach, uaireanta is féidir leo gníomhú mar bhacainní ar thrádáil idirnáisiúnta agus, dá bhrí sin, is féidir leo a bheith ina n-ualach suntasach ortsa mar onnmhaireoir

• má cheapann tú go bhfuil bacainn trádála os do chomhair a mhoillíonn do ghnó nó a chuireann cosc ort onnmhairiú, is féidir leat a rá linn
• tuairisc a thabhairt ar a bhfuil ag stopadh d’easpórtálacha chuig an Moldóiv trí úsáid a bhaint as an bhfoirm ar líne - déanfaidh an tAontas anailís ar do chás agus déanfaidh sé gníomhaíocht iomchuí

Déan teagmháil linn

Doiciméid agus nósanna imeachta imréitigh custaim

Áirithítear leis an gcomhaontú nósanna imeachta custaim níos trédhearcaí agus níos simplithe chun trádáil a éascú agus costais do ghnólachtaí a laghdú.

Doiciméid

Déanann na treoracha céim ar chéim cur síos ar na cineálacha éagsúla doiciméad ba cheart duit a ullmhú le haghaidh imréiteach custaim do tháirgí.

Ag brath ar do tháirge, d’fhéadfadh sé go n-éileodh na húdaráis chustaim na heilimintí uile thíos nó cuid díobh

• sonrasc tráchtála (faigh na ceanglais shonracha maidir lena fhoirm agus lena ábhar i Mo Chúntóir Trádála)
• liosta pacála
• ceadúnais allmhairiúcháin le haghaidh earraí áirithe
• go gcomhlíonann deimhnithe a thaispeánann do tháirge rialacháin éigeantacha maidir le táirgí, amhail ceanglais sláinte agus sábháilteachta, lipéadú agus pacáistiú.
• cruthúnas tionscnaimh -dearbhú tionscnaimh

Ar mhaithe le tuilleadh cinnteachta, b’fhéidir gur mhaith leat iarratas a dhéanamh roimh ré ar Fhaisnéis Cheangailteach Taraife agus/nó ar Fhaisnéis Cheangailteach i leith Tionscnaimh.

Chun faisnéis mhionsonraithe a fháil faoi na doiciméid is gá duit a chur i láthair le haghaidh imréiteach custaim do do tháirge, téigh chuig Mo Chúntóir Trádála.

Nósanna imeachta maidir le tionscnamh a chruthú agus a fhíorú

Chun cur síos a dhéanamh ar conas cruthúnas a thabhairt ar thionscnamh do tháirgí chun taraifí fabhracha a éileamh agus ar rialacha a bhaineann le fíorú tionscnaimh ag údaráis chustaim, féach an roinn maidir le rialacha tionscnaimh thuas.

Chun eolas a fháil faoi nósanna imeachta custaim le haghaidh allmhairiú agus onnmhairiú i gcoitinne, tabhair cuairt ar shuíomh gréasáin Ard-Stiúrthóireacht an Chánachais agus an Aontais Custaim.

Maoin intleachtúil agus tásca geografacha

Leis an gcomhaontú, cosnaítear do chearta maoine intleachtúla agus d’earraí á n-allmhairiú agus/nó á n-onnmhairiú chuig an Moldóiv.

Trádmharcanna agus cóipcheart

Leis an gComhaontú idir an tAontas agus an Mholdóiv, cuirtear córas cothrom trédhearcach ar fáil chun trádmharcanna a chlárú. Má dhiúltaíonn riarachán an trádmhairc d'iarratas, ní mór an cinneadh a chur in iúl duit i scríbhinn, ag tabhairt cúiseanna leis an diúltú.

Dearaí agus paitinní

Déantar do dhearaí a cruthaíodh go neamhspleách agus a bhfuil carachtar aonair acu a chosaint faoi chlárú ar feadh tréimhse suas le 25 bliana. Tabharfaidh sé seo an ceart eisiach duit an dearadh a úsáid agus cosc a chur ar thríú páirtithe nach bhfuil do thoiliú acu é a úsáid, a athchruthú, a dhíol nó a allmhairiú agus / nó a onnmhairiú.

Tásca geografacha

Déanann coiste sonrach um thásca geografacha arna bhunú faoi Chomhaontú AE-an Mholdóiv faireachán ar chur chun feidhme an chomhaontaithe i ndáil le tásca geografacha, agus tuairiscíonn sé don Choiste um Thrádáil. Chun tuilleadh faisnéise a fháil faoi thásca geografacha táirgí talmhaíochta, earraí bia, cineálacha fíona agus deochanna biotáilleacha, féach Iarscríbhinn XXX a ghabhann leis an gcomhaontú idir an tAontas agus an Mholdóiv.

Conas cosaint a fháil?

Is í an Ghníomhaireacht Stáit um Maoin Intleachtúil (AGEPI) gníomhaireacht na Moldóive chun cóipcheart a chosaint. Oibríonn an ghníomhaireacht sin chun feabhas a chur ar an gcreat dlíthiúil agus é a chur in oiriúint do noirm an Aontais, chomh maith le feasacht an phobail a mhéadú agus acmhainneacht a fhorbairt i bhforfheidhmiú an dlí.

Is féidir leat iarratas a dhéanamh chun maoin intleachtúil a chlárú le AGEPI ar líne. Athraíonn an t-am a theastaíonn chun cosaint CMI a fháil sa Mholdóiv ag brath ar an gcineál cosanta atá á lorg agat

• cóipcheart: 15-30 lá
• trádmharcanna: 10-12 mhí
• paitinn do phlandaí: 1.5-3 bliana
• paitinn ghearrthéarmach don aireagán: 7-8 mí
• paitinn fhadtéarmach don aireagán: 17-18 mí
• dearadh tionsclaíoch: 10-12 mhí
• tásca geografacha, sonrúcháin tionscnaimh nó sainearraí traidisiúnta: 10-12 mhí

Trádáil seirbhísí

Tá na teorainneacha nó na forchoimeádais atá acu cheana maidir le soláthar seirbhísí leagtha amach ag rialtas na Moldóive agus ag an Aontas araon, agus ardleibhéal trédhearcachta ag baint leo. Chun liosta d’fhorchoimeádais shonracha na Moldóive a fháil, féach Iarscríbhinn XXVII-E a ghabhann le –G den Chomhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an Mholdóiv.

Conas a dhéanann tú nascleanúint trí na hIarscríbhinní?

Tá trí Iarscríbhinn sa Chomhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an Mholdóiv a bhfuil forchoimeádais ag an Moldóiv ina leith a d’fhéadfadh tionchar a imirt ar do ghnó

• Ag iarraidh gnó a bhunú sa Mholdóiv? Tá liosta diúltach in Iarscríbhinn XXVII-E de na hearnálacha seirbhíse uile nach bhfuil rochtain agat orthu. Ciallaíonn sé seo gur féidir leat leas a bhaint as deiseanna i ngach earnáil eile nach bhfuil liostaithe.
• an bhfuil suim agat i dtrádáil trasteorann do sheirbhísí? Tá liosta dearfach in Iarscríbhinn XXVIII-F de na hearnálacha seirbhíse a bhfuil rochtain agat orthu. Liostaíonn an liosta seo na hearnálacha go léir a bhfuil cead agat trádáil iontu.
• ag lorg oiliúnaí iarchéime nó príomhdheiseanna pearsanra? Liostaítear in Iarscríbhinn XXVII-G na hearnálacha nó na fo-earnálacha ina gcuirtear teorainneacha i bhfeidhm.
• an soláthróir seirbhíse neamhspleách gairmiúil nó conarthach thú? Liostaítear in Iarscríbhinn XXVII-H na forchoimeádais a cuireadh i bhfeidhm.

Cé atá in ann gnó a bhunú sa Mholdóiv?

Má tá tú

• fiontar, leis an gcomhaontú idir an tAontas agus an Mholdóiv, is féidir leat brainsí de do ghnó nó d’oifigí ionadaíocha a bhunú nó a fháil sa Mholdóiv nó san Aontas
• duine aonair, tugann an comhaontú idir an tAontas agus an Mholdóiv deiseanna duit do ghnólacht a chruthú agus a bhunú trí fhéinfhostaíocht nó trí ghnóthais atá i do smacht

Cinntíonn na liúntais seo go bhfaigheann tú an chóir chéanna le náisiúnaigh na Moldóive.

Soláthar trasteorann seirbhísí

In earnálacha a dtugtar rochtain ar an Moldóiv dóibh, cuirtear deireadh leis na teorainneacha seo a leanas leis an gcomhaontú

• maidir le luach iomlán na n-idirbheart seirbhíse nó na sócmhainní
• maidir le líon iomlán na n-oibríochtaí seirbhíse nó cainníocht iomlán na n-aschur seirbhíse

Beidh cead agat freisin seirbhísí a sholáthar don Mholdóiv faoi na coinníollacha céanna le náisiúnaigh na Moldóive.

Fanachtaí sealadacha

Leis an gcomhaontú idir an tAontas agus an Mholdóiv, is féidir leat bogadh go sealadach go dtí an Mholdóiv (nó an tAontas) chun oibriú mar oiliúnaí iarchéime, mar dhíoltóir gnó, nó mar phríomhphearsanra de chuid cuideachta sa tír sin.

Is iad seo a leanas na tréimhsí fanachta sealadacha:

• aistrí ionchorparáideach (príomhphearsanra cuideachta sa Mholdóiv (nó san Aontas), nó oiliúnaithe iarchéime) - suas le 3 bliana
• cuairteoir gnó (e.g. taisteal chun gnó a bhunú sa Mholdóiv (nó san Aontas), nó díoltóir gnó) - suas le 90 lá in aon tréimhse 12 mhí
• oiliúnaí iarchéime nach aistrí ionchorparáideach é - suas le bliain amháin

Leis an gComhaontú idir an tAontas agus an Mholdóiv, cruthaítear deiseanna freisin do sholáthraithe seirbhíse conarthacha in earnálacha sonracha i gceachtar tír. I ndáil leis sin, áfach, ní mór don soláthraí

• a bheith ag soláthar na seirbhíse atá i gceist ar bhonn sealadach mar fhostaí de chuid eintitis a bhfuil conradh seirbhíse nach faide ná 1 bhliain faighte aige
• taithí oibre ghairmiúil 3 bliana ar a laghad a bheith acu san earnáil
• céim ollscoile nó cáilíocht ollscoile a bheith acu lena léirítear eolas ar leibhéal coibhéiseach agus ar cháilíochtaí gairmiúla ábhartha

Chun tuilleadh eolais a fháil faoi na teorainneacha a chuirtear ar phearsanra, ar oiliúnaithe iarchéime, ar dhíoltóirí gnó agus ar sholáthraithe seirbhíse conarthacha, féach Iarscríbhinn XXVII-G agus Iarscríbhinn XXVII-H a ghabhann leis an gComhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an Mholdóiv.

Soláthar poiblí

Tá sé beartaithe ag an Aontas agus ag an Moldóiv rochtain fhrithpháirteach a bheith acu ar mhargaí soláthair phoiblí i ngach tír ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil. Baineann sé sin le conarthaí poiblí agus lamháltais in earnálacha traidisiúnta, agus in earnáil na bhfóntas chomh maith.

Cinntíonn an Comhaontú idir an tAontas agus an Mholdóiv freisin go ndéantar breithniú cothrom ar iarratais ar thairiscintí sa dá thír, agus go gcaitear ar an gcaoi chéanna le hiarratasóirí áitiúla agus eachtracha.

Leis an gComhaontú, cuirtear d’oibleagáid ar an Aontas agus ar an Moldóiv araon an méid seo a leanas a áirithiú:

• cuirtear na soláthairtí beartaithe go léir ar fáil don phobal - déantar é seo chun an margadh a oscailt don iomaíocht agus chun rochtain a thabhairt duit ar fhaisnéis maidir leis an soláthar beartaithe sula ndámhtar an conradh
• tá tuairisc neamh-idirdhealaitheach ann ar ábhar an chonartha, lena léirítear teorainneacha ama iomchuí, a bhfuil rochtain ag gach oibreoir eacnamaíoch orthu
• ní dhéantar aon idirdhealú i do choinne mar oibreoir eacnamaíoch, rud a d’fhéadfadh tú a dhíchumasú ó cháiliú don tairiscint
• tá trédhearcacht sa phróiseas chun an tairiscint a dhámhachtain go dtí go bhfógrófar an tairiscint bhuaiteach
• cuirfear an cinneadh deiridh in iúl do gach iarratasóir - arna iarraidh sin, gheobhaidh iarratasóirí nár éirigh leo míniú chun go mbeidh tú in ann anailís a dhéanamh ar an gcinneadh

Le hardán leictreonach soláthair líonraithe MTender, soláthraítear faisnéis soláthair atá ar fáil ar bhealach níos éasca, lena n-áirítear gníomhaíochtaí soláthair atá beartaithe a fhógairt, infhaighteacht doiciméad tairisceana leictreonach, feasachán uathoibrithe soláthair phoiblí, agus teimpléad tairisceana leictreonach a ghiniúint d’oibreoirí leictreonacha.

Naisc, teagmhálacha, doiciméid

Institiúidí náisiúnta

Ionadaíochtaí, comhlachais tráchtála agus comhlachais ghnó

Teagmhálacha le haghaidh ceanglais theicniúla

Teagmhálacha le haghaidh Riachtanais Sláintíochta/Fíteashláintíochta (SPS)

Institiúidí náisiúnta

Ionadaíochtaí, comhlachais tráchtála agus comhlachais ghnó

Teagmhálacha le haghaidh ceanglais theicniúla

Teagmhálacha le haghaidh Riachtanais Sláintíochta/Fíteashláintíochta (SPS)

Tuilleadh nasc

• tá tuilleadh eolais faoin gComhaontú Comhlachais agus faoin gcaidreamh trádála idir an tAontas agus an Mholdóiv ar shuíomh gréasáin Ard-Stiúrthóireacht na Trádála.
• má tá suim agat i bhfaisnéis maidir le cur chun feidhme LDCST sa Mholdóiv, féach anseo. Cuireann EU Monitor faisnéis ar fáil freisin maidir leis an obair leanúnach sa Choiste Comhlachais i gcumraíocht Trádála.
• cuireann an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) faisnéis mhionsonraithe ar fáil freisin maidir leis an gcaidreamh idir an tAontas agus an Mholdóiv. Chun forléargas a fháil, is féidir leat bileog eolais a cheadú freisin.
• Deasca cabhrach trádála réigiúnacha