Κανόνες καταγωγής
Η ΕΕ έχει συνάψει ειδικές συμφωνίες ή ρυθμίσεις με τις χώρες εταίρους της για προτιμησιακούς δασμούς, οι οποίοι περιλαμβάνουν επίσης ειδικούς κανόνες καταγωγής για τον προσδιορισμό του πότε ένα προϊόν θεωρείται καταγωγής της χώρας εταίρου. Υπό τις συνθήκες αυτές, το προϊόν τυγχάνει προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης.
Οι κανόνες καταγωγής που εφαρμόζονται σε κάθε χώρα εταίρο στο πλαίσιο των διαφόρων συμφωνιών δεν είναι πανομοιότυποι, αν και όλοι βασίζονται στις ίδιες έννοιες. Έτσι, κάθε προτιμησιακό καθεστώς έχει ένα συγκεκριμένο σύνολο κανόνων καταγωγής, τους οποίους πρέπει να συμβουλευτείτε ως εξής:
- Ο Βοηθός Εμπορίου μου παραθέτει τους ειδικούς κανόνες για το προϊόν για την επιλεγμένη αγορά
- για επισκόπηση των ιδιαιτεροτήτων των γενικών αρχών, των διατάξεων και των εφαρμοστέων διαδικασιών, διαβάστε περισσότερα στο τμήμα για τις αγορές εκτός ΕΕ
Διαβάστε περισσότερα για επεξήγηση των βασικών αρχών.
Διαδικασίες καταγωγής
Αποδεικτικό καταγωγής
Το πιστοποιητικό καταγωγής είναι ένα διεθνές εμπορικό έγγραφο που πιστοποιεί ότι τα εμπορεύματα που περιλαμβάνονται σε μια αποστολή κατάγονται από συγκεκριμένη χώρα ή έδαφος. Τα πιστοποιητικά καταγωγής συνοδεύουν τη διασάφηση εισαγωγής (ή ενιαίο διοικητικό έγγραφο, ΕΔΕ) όταν υποβάλλονται στην τελωνειακή αρχή της ΕΕ.
Ο χαρακτήρας καταγωγής των εμπορευμάτων μπορεί να αποδειχθεί με:
- πιστοποιητικό μη προτιμησιακής καταγωγής. Πιστοποιεί ότι η χώρα καταγωγής των εμπορευμάτων δεν πληροί τις προϋποθέσεις προτιμησιακής μεταχείρισης — τα πιστοποιητικά αυτά εκδίδονται συνήθως από τα εμπορικά επιμελητήρια.
- πιστοποιητικό προτιμησιακής καταγωγής — επιτρέπει στα εμπορεύματα να επωφελούνται από μειωμένους ή μηδενικούς δασμούς όταν εισάγονται από τρίτη χώρα με την οποία η ΕΕ έχει συνάψει προτιμησιακή συμφωνία με
Τα πιστοποιητικά αυτά πρέπει να εκδίδονται από τις τελωνειακές αρχές της χώρας εξαγωγής και να προσκομίζονται κατά τον εκτελωνισμό.
Το είδος του πιστοποιητικού που πρέπει να χρησιμοποιηθεί καθορίζεται από κάθε προτιμησιακή συμφωνία: Έντυπο Α (για το καθεστώς ΣΓΠ), EUR MED (για ορισμένες συγκεκριμένες περιπτώσεις στο σύστημα PEM) ή 1 EUR (όλες οι υπόλοιπες περιπτώσεις).
Εναλλακτικά, για αποστολές έως 6,000 EUR, οι εξαγωγείς μπορούν να εκδώσουν δήλωση τιμολογίου ανεξάρτητα από τη χώρα εμπορικό εταίρο. Για αποστολές άνω των 6,000 EUR, οι δηλώσεις τιμολογίου γίνονται δεκτές μόνο όταν εκδίδονται από εγκεκριμένο εξαγωγέα.
Μια ιδιαίτερη περίπτωση των δηλώσεων τιμολογίου είναι το σύστημα REX:
Το σύστημα REX βασίζεται στην αρχή της αυτοπιστοποίησης από τους οικονομικούς φορείς που εκδίδουν οι ίδιοι τις λεγόμενες «δηλώσεις καταγωγής».
Η βεβαίωση καταγωγής είναι η δήλωση καταγωγής που προστίθεται από τον εγγεγραμμένο εξαγωγέα στο τιμολόγιο ή σε οποιοδήποτε άλλο εμπορικό έγγραφο. Το κείμενο της βεβαίωσης καταγωγής παρατίθεται στο παράρτημα 22-07 της ΑΕ του ΕΤΚ [εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2015/2447 της Επιτροπής (ΕΕ L-343 της 29/12/2015) ( CELEX 32015R2447)].
Για να έχουν το δικαίωμα να συντάσσουν βεβαίωση καταγωγής, οι οικονομικοί φορείς πρέπει να καταχωρίζονται σε βάση δεδομένων από τις αρμόδιες αρχές της χώρας καταγωγής τους. Μετά την καταχώριση αυτή, ο οικονομικός φορέας θα καταστεί «εγγεγραμμένος εξαγωγέας».
Οι πληροφορίες σχετικά με τα στοιχεία του εγγεγραμμένου εξαγωγέα δημοσιεύονται στις ειδικές σελίδες της ΕΕ σχετικά με το REX. Στη σελίδα αυτή, οι εταιρείες μπορούν να επαληθεύσουν την εγκυρότητα των καταχωρίσεων των εγγεγραμμένων εξαγωγέων που υποβάλλουν βεβαιώσεις καταγωγής.
Σημειώνεται ότι για αποστολές αξίας μικρότερης των 6,000 EUR, η βεβαίωση καταγωγής μπορεί να γίνει χωρίς υποχρέωση καταχώρισης.
Σταδιακή εφαρμογή του συστήματος REX
Το σύστημα REX αντικαθιστά σταδιακά το ισχύον σύστημα που βασίζεται στα πιστοποιητικά καταγωγής που εκδίδονται από κρατικές αρχές και στις δηλώσεις τιμολογίου που συντάσσονται από τους οικονομικούς φορείς.
Εφαρμόστηκε πρώτα και σταδιακά για το Σύστημα Γενικευμένων Προτιμήσεων (ΣΓΠ). Βλ. την τρέχουσα κατάσταση εφαρμογής της και τον κατάλογο των χωρών που την εφαρμόζουν εδώ.
Δεσμευτικές πληροφορίες καταγωγής (ΔΠΚ)
Εάν δεν είστε βέβαιοι για την προέλευση των προϊόντων σας ή απλώς θέλετε ασφάλεια δικαίου, μπορείτε να υποβάλετε αίτηση για μια απόφαση δεσμευτικών πληροφοριών καταγωγής (ΔΠΠ).
Οι αποφάσεις ΔΠΚ είναι δεσμευτικές για τον δικαιούχο και τις τελωνειακές αρχές της ΕΕ. Είναι έγκυρες — και δεσμευτικές — μετά την έκδοσή τους, υπό την προϋπόθεση ότι τα εμπορεύματα και οι περιστάσεις που περιγράφονται κατά την υποβολή αίτησης για απόφαση ΔΠΚ είναι πανομοιότυπες από κάθε άποψη. Συνήθως ισχύουν για τρία έτη από την ημερομηνία έκδοσής τους.
Εδώ μπορείτε να βρείτε κατάλογο των αρχών που είναι αρμόδιες για την έκδοση ΔΠΚ σε καθεμία από τις 27 χώρες της ΕΕ (βλ. σ. 19 στην ΕΕ C29 της 28.1.2017). Μπορείτε επίσης να βρείτε εδώ περισσότερες οδηγίες σχετικά με τις δεσμευτικές πληροφορίες καταγωγής.