Konwencja paneurośródziemnomorska
Kontekst
Reguły pochodzenia określone w Regionalnej konwencji w sprawie paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł pochodzenia (konwencja PEM) zostały uzgodnione w 2011 r. w celu ustanowienia wspólnych reguł pochodzenia i kumulacji między 25 umawiającymi się stronami konwencji PEM (zob. wykaz poniżej) a UE, aby ułatwić handel i zintegrować łańcuchy dostaw w obrębie strefy.
Po szeroko zakrojonym procesie negocjacji dokonano przeglądu reguł pochodzenia konwencji PEM w celu ich uproszczenia i modernizacji. Zmieniona konwencja PEM oficjalnie weszła w życie 1 stycznia 2025 r. równolegle z konwencją PEM. Przed tą datą niektórzy członkowie PEM wdrażali zmienione przepisy na zasadzie dwustronnej w okresie przejściowym (tzw. „przepisy przejściowe”).
Więcej ogólnych informacji na temat procesu przeglądu można znaleźć na temat kumulacji paneurośródziemnomorskiej i konwencji PEM.
Od dnia 1 stycznia 2026 r. między UE a wszystkimi umawiającymi się stronami konwencji PEM, z wyjątkiem kilku państw uczestniczących w konwencji PEM, które nie ratyfikowały zmienionej konwencji, będzie miała zastosowanie wyłącznie zmieniona konwencja PEM.
W oczekiwaniu na ratyfikację zmienionej konwencji Maroko, Egipt, Palestyna i Tunezja będą eksportować do UE zgodnie z zasadami przejściowymi przewidzianymi w odpowiednich umowach dwustronnych z UE, natomiast UE będzie eksportować do tych krajów zgodnie z zasadami zmienionej konwencji PEM.
Umawiające się Strony
25 umawiającymi się stronami konwencji PEM są:
- UE
- państwa EFTA (Szwajcaria, Norwegia, Islandia i Liechtenstein)
- Wysp Owczych
- uczestnicy procesu barcelońskiego (Algieria, Egipt, Izrael, Jordania, Liban, Maroko, Palestyna*, Syria, Tunezja i Turcja)
- uczestnicy procesu stabilizacji i stowarzyszenia UE (Albania, Bośnia i Hercegowina, Republika Macedonii Północnej, Czarnogóra, Serbia i Kosowo (Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244 oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa).
- Republiki Mołdowy
- Gruzja
- Ukraina
* Użycie tej nazwy nie może być interpretowane jako uznanie państwa Palestyna i pozostaje bez uszczerbku dla indywidualnych stanowisk państw członkowskich w tej kwestii.
Reguły pochodzenia
Aby kwalifikować się do preferencyjnej stawki, produkt musi być zgodny z regułami pochodzenia. Reguły pochodzenia na podstawie zmienionej konwencji PEM określono w [dodatku I do Dziennika Urzędowego L, 2013/054 z 26.2.2013, s. 4].
Przepisy szczegółowe
Kumulacja
Zmieniona konwencja PEM przewiduje cztery sposoby kumulacji pochodzenia:
- Kumulacja dwustronna: materiały pochodzące z umawiającej się strony konwencji PEM można uznać za pochodzące z UE (i odwrotnie), jeżeli zostały użyte do wytworzenia produktu. Ponadto pełna kumulacja dwustronna umożliwia traktowanie przetwarzania materiałów niepochodzących na terytorium umawiającej się strony konwencji PEM jako przeprowadzonego w UE (i odwrotnie) przy ocenie zgodności z regułą dotyczącą konkretnego produktu.
- Kumulacja przekątna: materiały pochodzące z jednej Umawiającej się Strony konwencji PEM stosującej zmienione reguły pochodzenia można uznać za pochodzące z innej Umawiającej się Strony przy wywozie do trzeciej Umawiającej się Strony w strefie paneurośródziemnomorskiej. Kumulacja diagonalna ma jednak zastosowanie tylko wtedy, gdy między wszystkimi zainteresowanymi Umawiającymi się Stronami obowiązuje umowa o handlu, a państwa te stosują te same reguły pochodzenia. Ponadto w przypadku wszystkich produktów z wyjątkiem wyrobów włókienniczych i odzieżowych (działy 50–63) pełna kumulacja diagonalna umożliwia traktowanie przetwarzania przeprowadzonego w tym państwie PEM jak w innej umawiającej się stronie w przypadku wywozu do trzeciej umawiającej się strony w ramach strefy paneurośródziemnomorskiej. Postanowienia te mają zastosowanie tylko wtedy, gdy umowa o handlu obowiązująca między wszystkimi zainteresowanymi państwami a tymi państwami stosuje „przejściowe” reguły pochodzenia.
Proszę sprawdzić tę macierz, która określa, które kraje mogą kumulować.
Tolerancja
- Reguła tolerancji pozwala na użycie materiałów niepochodzących, które są normalnie zabronione przez regułę dotyczącą konkretnego produktu, do:
- 15 % masy produktu dla produktów rolnych sklasyfikowanych w działach 2 i 4–24 Systemu Zharmonizowanego, innych niż przetworzone produkty rybołówstwa objęte działem 16, lub
- 15 % ceny ex-works produktu w przypadku produktów innych niż wyroby włókiennicze i odzieżowe
- nie można stosować tolerancji w odniesieniu do produktów, w przypadku których przepisy dotyczące poszczególnych produktów określają maksymalny procent materiałów niepochodzących wyrażony w wartości lub masie.
- w odniesieniu do wyrobów włókienniczych i odzieży sklasyfikowanych w działach 50–63 Systemu Zharmonizowanego stosuje się specjalne tolerancje określone w uwagach 6 i 7 ZAŁĄCZNIK I
- tolerancja nie ma zastosowania do produktów całkowicie uzyskanych.
Reguła zwrotu ceł zapłaconych za składniki procesu produkcji
Zwrot wcześniej zapłaconych ceł lub zwolnienie z ceł (zwrot ceł) na przywożone materiały wykorzystane do wytworzenia produktu, który jest wywożony w ramach preferencji, jest dozwolone na mocy zmienionej konwencji PEM z pewnymi wyjątkami.
Jak ubiegać się o preferencyjną taryfę
Dowód pochodzenia
Status pochodzenia produktu jest potwierdzony przez:
- Świadectwo przewozowe EUR.1 wystawione przez organy celne kraju wywozu lub
- Deklaracja na fakturze sporządzona przez upoważnionego eksportera lub dowolnego eksportera, jeżeli całkowita wartość produktu nie przekracza 6 000 EUR.
Dowód pochodzenia nie jest wymagany, jeżeli całkowita wartość produktów nie przekracza
- 500 EUR w przypadku małych opakowań lub
- 1200 euro za bagaż osobisty.
Dowód pochodzenia jest ważny przez okres 10 miesięcy od daty wystawienia.
Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące sposobu wypełniania deklaracji pochodzenia i ubiegania się o świadectwa znajdują się w sekcji Mój asystent handlowy „Dokumentacja i weryfikacja pochodzenia”.
Weryfikacja pochodzenia
Organy celne mogą sprawdzić, czy przywieziony produkt jest rzeczywiście pochodzący. Weryfikacja w zmienionej konwencji PEM opiera się na następujących zasadach:
- Weryfikacja opiera się na współpracy administracyjnej między organami celnymi Strony dokonującej przywozu i Strony dokonującej wywozu, które udzielają sobie wzajemnej pomocy w procesie weryfikacji.
- Kontrole pochodzenia produktów są przeprowadzane przez lokalne organy celne eksportera. Strona dokonująca przywozu nie może odwiedzać eksportera w ramach procesu weryfikacji.
- Strona dokonująca wywozu informuje Stronę dokonującą przywozu o wynikach weryfikacji.
